Litwa
Stolica: Wilno
Powierzchnia: 65 200 km²
Ludność: 3 mln 343 tys.
Języki: urzędowy – litewski a ponadto polski, rosyjski
Waluta: 1 lit (LTL) = 100 centów
Główne miasta: Wilno, Kowno, Kłajpeda, Szawle, Poniewież
Informacje o kraju
Litwa leży Europie Wschodniej, posiada dostęp do Morza Bałtyckiego a graniczy z Białorusią, Polską, Łotwą i Rosją poprzez obwód kaliningradzki. W strukturze etnicznej dominują Litwini, kraj jest licznie zamieszkiwany także przez Rosjan, Polaków, Białorusinów i Ukraińców. Dla Polaków Litwa jest szczególnie interesująca ze względu na wspólną historię, bohaterów narodowych i liczną grupę polonijną.
Warunki naturalne
Litwa jest krajem nizinnym, wybrzeże morskie jest niskie i towarzyszą mu liczne wydmy. Dominuje klimat umiarkowany morski, w głębi kraju kontynentalny. Gęsta jest sieć rzeczna, najdłuższą rzeka jest Niemen, występuje także sporo niewielkich jezior i lasów oraz łąk i bagien.
Komunikacja
Litwa jest ważnym obszarem tranzytowym, dlatego dobrze rozwinięta jest sieć kolejowa oraz sieć dróg kołowych. Międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Wilnie, Kownie i Palandze niedaleko Kłajpedy.
Tego nie możesz przegapić
Szczególnymi walorami wyróżnia się Wilno – perła baroku epatująca polskością. Najważniejszym zabytkowym kompleksem jest Stare Miasto wpisane na listę UNESCO, jego główne obiekty to katedra św. Stanisława, budynki uniwersytetu, Muzeum Adama Mickiewicza, kościół św. Anny. Choć Wilno nie jest dużym miastem, co krok natykamy się na jego niezwykłe budowle np. Ostra Brama z kaplicą Matki Boskiej Ostrobramskiej – słynne w Europie miejsce kultu maryjnego, Baszta Giedymina – pozostałość z XIV-wiecznego zamku wzniesionego przez księcia Giedymina, Cmentarz na Rossie – szczególnie bliski Polakom, znajduje się tu m.in. mauzoleum marszałka Piłsudskiego. Inne warte odwiedzenia miejsca to Góra Trzykrzyska, Synagoga Chóralna, Więzienie na Łukiszkach. W pobliżu Wilna leży miasto Troki otoczone pięcioma jeziorami i Trockim Parkiem Narodowym. Mieszkańcy to malutka grupa etniczna – Karaimowie. Miejscowość słynie ze ślicznego ceglanego zamku leżącego na cyplu. Inne obiekty to kościół Nawiedzenia Matki Bożej, cerkiew prawosławna oraz urocza drewniana zabudowa miejscowości. Wschodnia Litwa słynie ponadto z niezwykłego kompleksu przyrodniczego jakim jest Auksztocki Park Narodowy. Obejmuje on liczne jeziora oraz bogatą florę i faunę. Żyją tu m.in. łosie, jelenie, wilki, lisy, rysie, norki kanadyjskie, bobry, wydry i wiele gatunków dzikich ptaków.
Południowa Litwa może się pochwalić najsłynniejszym krajowym uzdrowiskiem w Druskiennikach. Miasto leży u zbiegu Niemna i Rotniczanki na wysokiej skarpie w otoczeniu lasów, wzgórz i jeziora Druskonie. Miejscowość Olita leżąca nad brzegiem Niemna także słynie z doskonałych warunków do wypoczynku, w parku leśnym są kąpieliska i ścieżki przeznaczone dla spacerowiczów.
Litwa środkowa to przede wszystkim Kowno, wznosi się tu najstarszy kamienny litewski zamek. Pozostałe zabytki to archikatedra św. Piotra i Pawła, zespół klasztorny Pożajście, ratusz miejski zwany „Białym Łabędziem”, gotycki „Dom Perkuna”. Zalew Kowieński na Niemnie jest doskonałym terenem rekreacji dla mieszkańców miasta i turystów. Obiektem kultu religijnego w tej części kraju jest słynna Góra Krzyży koło Szawle, krzyże stawiane tu od XIV w., dziś są już w liczbie 60 tys. W samej miejscowości Szawle znajduje się jeden z najwspanialszych kościołów w kraju pod wezwaniem św. Piotra i Pawła. W Rumszyszkach znajdziemy interesujący skansen tradycyjnych zabudowań wiejskich.
Atrakcją zachodniej Litwy jest przede wszystkim jej wybrzeże, gdzie rozwinęło się mnóstwo kąpielisk. Głównym kurortem a zarazem portem morskim jest Kłajpeda z niewielką choć urokliwa starówką i kilkoma muzeami. Ciekawie prezentują się tu ruiny zamku krzyżackiego. Inne popularne kurorty na wybrzeżu to rozrywkowa Palanga ze słynnym molo i Swetnoji. Ciekawym obszarem wpisanym na listę UNESCO jest Mierzeja Kurońska z Parkiem Narodowym chroniącym najwyższe europejskie wydmy i roślinność nadmorską.
To jest ważne
Przepisy wjazdowe i celne. Litwa stała się częścią strefy Schengen i zniesiona została kontrola dokumentów na granicach lądowych z Polską. Nadal jednak należy mieć przy sobie dokument potwierdzający tożsamość: paszport lub dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości. Zgodnie z normą unijną obywatele RP wjeżdżający i wyjeżdżający z Litwy nie podlegają ograniczeniom dotyczącym ilości zakupionych i przewożonych towarów, pod warunkiem, że są one przeznaczone do użytku osobistego, a nie na sprzedaż, i nie przekraczają unijnych limitów. Sprzedaż lub przekroczenie unijnych limitów grozi konfiskatą towarów oraz dodatkowymi karami np. odebraniem pojazdu, którym towary były przewożone. Osoby poniżej 17 roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych ani tytoniowych. Podróżni przewożący przez granicę litewską lekarstwa zawierające substancje psychotropowe lub narkotyki, używane przez nich w celach leczniczych, powinni mieć przy sobie imienne zaświadczenie wydane na tę okoliczność przez właściwą placówkę zdrowia. Ilość takich lekarstw jest limitowana – na okres nie dłuższy niż 30 dni na terytorium Litwy. Od dnia 15 czerwca 2007 r. podróżni wjeżdżający lub wyjeżdżający z terytorium UE maja obowiązek zgłaszania organom celnym posiadanej przy sobie gotówki o kwocie równej lub wyższej niż 10.000,-EURO (a także ekwiwalentu w innych walutach lub łatwo zbywalnych aktywach, np. akcje, obligacje, czeki podróżne itp.) Zgodnie z rozporządzeniem unijnym, obowiązek zgłoszenia występuje w przypadku przewozu lub wywozu środków płatniczych przez granicę zewnętrzną UE. Organy celne wszystkich państw UE, na podstawie nowych przepisów, mogą zatrzymać nie zgłoszone środki pieniężne oraz podjąć działania przeciwko osobom, które nie zgłoszą gotówki w kwocie 10.000,- EURO lub wyższej.
Służba zdrowia. Obowiązkowe szczepienia ochronne nie są wymagane. Obywatele RP płacący składki na NFZ mają prawo do korzystania na Litwie z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. W przypadku wyjazdu turystycznego jest to Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). W większych miastach możliwe jest korzystanie za opłatą z prywatnych przychodni zdrowia. EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wskazane jest wykupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ). Świadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków.
Kierowcy. Kierowcom zabrania się w czasie jazdy prowadzenia rozmów telefonicznych, jeżeli samochody nie są wyposażone w specjalne urządzenia nagłaśniające. Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa dotyczy kierowców i pasażerów. Dzieci do lat trzech muszą być przewożone w specjalnych fotelikach mocowanych na tylnym siedzeniu pojazdu. Dzieci do lat dwunastu mogą podróżować na przednim siedzeniu pasażera również w specjalnych fotelikach. Używanie świateł mijania obowiązuje przez cały rok. Od 10 listopada do 1 kwietnia należy używać opon zimowych. Obowiązują ograniczenia prędkości. Dopuszczalna zawartość alkoholu we krwi wynosi 0,4 promila (we krwi kierowcy ze stażem mniejszym niż dwa lata oraz kierowców samochodów ciężarowych i autobusów została zmniejszona do 0,2 promila). W razie powtórnego stwierdzenia prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwym lub bez prawa jazdy policja może dokonać konfiskaty pojazdu.
Warto wiedzieć
- Można korzystać, zwłaszcza w większych miejscowościach, z bankomatów i płacić powszechnie akceptowanymi kartami płatniczymi. W większości banków można wymieniać polskie złotówki.
- Zagrożenie przestępczością jest mniej więcej na tym samym poziomie co w Polsce. Ze względu na liczne przypadki kradzieży kieszonkowych należy zachować szczególną ostrożność przy zwiedzaniu wileńskich kościołów, zwłaszcza Ostrej Bramy i Katedry.
- Odradzamy podróżowanie rowerem po Litwie z powodu braku odpowiedniej infrastruktury zapewniającej bezpieczne przemieszczanie się między poszczególnymi miejscowościami.
- Palenie tytoniu jest zabronione w restauracjach, kawiarniach, barach itp. oraz w większości miejsc publicznych. Spożywanie alkoholu lub poruszanie się w stanie nietrzeźwym w miejscach publicznych jest karane grzywną.
- W lokalach gastronomicznych na terenie całego kraju po godz. 22.00 obowiązuje zakaz sprzedaży alkoholu
- Telefony alarmowe: zintegrowany system ratunkowy 112, straż pożarna 01, policja 02, pogotowie 03, informacja telefoniczna 118; 1588 i 1666, pomoc drogowa 1414 lub 1888.
Polskie placówki
Ambasada RP w Wilnie
Smelio g-ve 20A, LT-10323, Vilnius
Tel.: (00-3705) 270 90 01 do 03
Faks: (00-3705) 270 90 07
E-mail: wilno.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Wydział Konsularny Ambasady RP w Wilnie
Smelio g-ve 22A, LT-10323, Vilnius
Tel.: (00-37 05) 270 90 04 do 05
Tel. dyżurny: (00-37 05) 270 90 01 do 03
Faks: (00-37 05) 270 90 09
Strona internetowa: www.wilnokg.polemb.net
Instytut Polski w Wilnie
Didzioji 23, LT-01 128, Vilnius
Telefon: (00-3705) 264 93 32, 264 93 34
Faks: (00-3705) 264 93 33
E-mail: wilno.ip.sekretariat@msz.gov.pl
www.lenkukultura.lt
Konsulat RP w Kłajpedzie
Konsul Honorowy, Tadeusz Macioł (jęz. polski, litewski, rosyjski, angielski)
Kalvos Gatve 4, LT-92122 Klaipeda, Litwa
tel.: (00-370-46) 310-183, 300-363
fax: (00-370-46) 300-364
e-mail: polkonsulat@takas.lt