Stolica: Skopje

Powierzchnia: 25 713 km²

Ludność: 2 mln 061 tys.

Języki: urzędowy – macedoński a ponadto albański

Waluta: 1 denar macedoński = 100 deni

Główne miasta: Skopje, Kumanowo, Bitola, Prilep, Tetovo

Informacje o kraju

Macedonia jest malutkim bałkańskim krajem graniczącym z Grecją, Bułgarią, Albanią, Serbią oraz Czarnogórą. Kraj zamieszkiwany jest głównie przez Macedończyków i Albańczyków a także przez Turków, Serbów i Romów.

Warunki naturalne

Macedonia jest krajem wyżynno – górskim, główne pasma górskie to Szar Planina, Korab (z najwyższym szczytem 2764 m n.p.m.), Jablanica i Osogowska Planina. Są to tereny niewygasłych ruchów tektonicznych, czego przykładem było trzęsienie ziemi w Skopje w 1963 r. Obszary nizinne występuja w dolinie najdłuższej macedońskiej rzeki Wardar. Klimat kraju określany jest jako podzwrotnikowy kontynentalny, w lecie suchy i gorący a w zimie chłodny. Bardzo atrakcyjne jest południe kraju ze względu na obecność dużych jezior – Ochrydzkiego, Prespa i Dojran.

Komunikacja

Niezbyt dobrze rozwinięta jest sieć dróg kołowych i połączeń kolejowych. Najważniejszy szlak komunikacyjny przebiega doliną rzeki Wardar a międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Skopje i Ochrydzie.

Tego nie możesz przegapić

Bardzo atrakcyjnym miastem jest Skopje, w którym, pomimo dotkliwych zniszczeń podczas trzęsienia ziemi, zachowało się wiele zabytków. Do najcenniejszych należą: uliczki starej dzielnicy Carsija, łaźnia Daud Paszy, forteca Kale, meczet Mustafa Paszy, cerkiew św. Spasa, Kamienny Most z XV w., rzymski akwedukt z 55 łukami. W pobliżu stolicy znajdziemy monastyry św. Pantelejmona w Nerezi, św. Andrzeja (z bizantyjskimi freskami) w miejscowości Matka oraz Matejce koło Kumanowa.

W zachodniej Macedonii znajdują się najwspanialsze tereny wypoczynkowe np. zabytkowa Ochryda majestatycznie usytuowana nad brzegami jez. Ochrydzkiego. Wspaniały klimat i niezwykła architektura czynią miasto jednym z piękniejszych w Europie. Doskonale prezentuje się Starówka z labiryntem uliczek, kilkaset kościołów i cerkwi oraz twierdza cara Samuila, ponadto antyczny teatr, Muzeum Archeologiczne i Galeria Ikon. Możemy wyruszyć w rejs po jeziorze i poznać unikalny świat zwierzęcy tego obszaru. W pobliżu liczne ośrodki wypoczynkowe m.in.  Struga i Trebeniste z greckimi wykopaliskami. Nieopodal kolejny rejon turystyczny jeziora Prespa z miejscowościami Otesevo, Carina i Bitola, w której zachowały się ruiny rzymskie Heraklea, meczety i cerkwie. Atrakcjami tego regionu są również krasowe krajobrazy Parku Narodowego Galicica oraz parku Mavrovo z najwyższym szczytem kraju Korab.

Wschodnia część kraju to również wiele wyjątkowych, choć mniej znanych miejsc. Niezwykle zachęcająco prezentuje się labirynt skalny w Kuklicy, megalityczne obserwatorium astronomiczne Kokino, wieże Kratowa leżącego w kraterze wygasłego wulkanu, wodospady Smolare I Kolesino oraz monastyry Vodoca i Veljusa w pobliżu Strumicy.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Obywatele RP nie potrzebują wiz przy pobytach nie przekraczających 90 dni oraz na przejazd tranzytem. Granicę można przekraczać na podstawie paszportu lub dowodu osobistego. Nieposiadanie paszportu może spowodować jednak utrudnienia przy wypożyczaniu pojazdów i korzystaniu z hoteli i innych usług, w tym bankowych. Każdy cudzoziemiec przekraczający granice Macedonii musi posiadać ważną polisę podróżnego ubezpieczenia zdrowotnego. Wymóg ten jest bezwzględnie egzekwowany przez macedońskie służby graniczne. Polisy powinny być wykupione w kraju pochodzenia podróżującego. Cudzoziemcy, którzy nie posiadają ubezpieczenia ważnego na terytorium Macedonii, mogą wykupić polisę na przejściu granicznym. Na wszystkich przejściach granicznych (w tym na obu lotniskach) znajdują się punkty sprzedaży polis macedońskiego związku motoryzacyjnego AMSM (Avto Moto Sojuz na Makedonija). Opłatę za polisy wnosi się w denarach macedońskich.  Istnieje możliwość dokonania płatności w euro. Polisa ważna jest maksymalnie 365 dni, a dla osób powyżej 70 roku życia 90 dni. Osoby powyżej 65 roku życia do ceny polisy dopłacają 100% jej wartości. Cena najniższego ubezpieczenia na okres 1-6 dni wynosi  186 denarów macedońskich (ok. 3 euro), a  najdroższego od pół roku do 1 roku -  7428 denarów (ok. 120 euro).  Do momentu okazania zakupionej polisy, policja zatrzymuje dokument (paszport, dowód rejestracyjny) jako poręczenie. W związku z nowelizacją macedońskiej ustawy o cudzoziemcach, Ambasada RP w Skopje rekomenduje zakup polisy obejmującej swym zasięgiem terytorium Macedonii w Polsce. Podczas podróży samochodem wymagana jest tzw. zielona karta.

Przepisy celne nie odbiegają od norm między­narodowych. Macedońscy celnicy drobiazgowo przestrzegają regu­lacji dotyczących wwozu lub wywozu niektórych dóbr, w tym przedmiotów uznanych za wartościowe lub o znaczeniu historycznym. Surowo karane są wwóz, wywóz i posiadanie wszel­kiego rodzaju narkotyków i środków halucynogennych oraz handel nimi. Osoby skazane za ich przemyt nie mogą liczyć na odbywanie wyroku w polskim więzieniu. Gdy celem przyjazdu jest pobyt lub przejazd tranzytem, można wwozić jedynie towary na potrzeby osobiste. Należy zadeklarować wwóz bądź wywóz kwot wyższych niż 2000 EUR. Służby celne mogą zażądać udokumentowania pochodzenia pieniędzy. Praktycznie nie ma możliwości uzyskania zwrotu podatku VAT za zakupione towary.

Meldunek. Jeżeli pobyt przekracza 24 godziny, należy dopełnić obowiązku meldunkowego. W przypadku noclegów organizowanych we własnym zakresie meldunku dokonuje się na miejscowym posterunku policji. W innych sytuacjach obowiązek ten ciąży na właścicielu hotelu, pensjonatu, kempingu lub kwa­tery (w ciągu 12 godzin od przybycia cudzoziemca). Nieposiadanie meldunku jest rygorystycznie karane przez macedońskie organy ścigania, karą jest grzywna w wysokości 100-500 Euro wraz z dwuletnim zakazem wjazdu do Macedonii.

Służba zdrowia. Zaleca się picie wyłącznie wody przegotowanej lub butelkowanej. Żywność najlepiej kupować w sprawdzonych miejscach. Poza nieszczęśliwymi wypadkami, z opieki medycz­nej można korzystać za opłatą. Trwają prace nad możliwością korzystania przez obywateli RP z opieki medycznej na równi z ubezpieczonymi obywatelami Macedonii na zasadach wzajemności. Koszt wizyty lekarskiej to minimum 10 Euro. Wyposażenie szpitali i klinik państwowych odbiega od standardów europejskich. Dostępne są podstawowe usługi medyczne. Dostęp do leczenia specja­listycz­nego może być utrudniony poza stolicą kraju.

Kierowcy. Polskie prawo jazdy jest ho­no­rowane, jednak w przypadku dłuższych pobytów, przekra­cza­jących 3 miesiące, wskazane jest posługiwanie się międzynaro­dowym prawem jazdy. Jeśli pobyt trwa dłużej niż 6 miesięcy, należy obowiązkowo wymienić je na macedońskie prawo jazdy (procedura trwa ok. 1 miesiąca). Jeśli podróżujący nie jest właści­cie­lem pojazdu, powinien mieć stosowne pełnomocnictwo. Obowiązują limity prędkości. Autostrady są płatne. Opłata za przejazd przyjmowana jest w walucie miejscowej lub w euro – w tym drugim przypadku jednak jest relatywnie wyższa. Za tankowanie na stacjach benzynowych płaci się także w de­narach. Ceny paliw (benzyna bezołowiowa, diesel 1 i 2, autogaz) uzależnione są od rynku światowego i nie odbiegają od polskich. Ogólny stan autostrad i głównych dróg jest dobry, niemniej lokalne często są zaniedbane i słabo oznakowane. Na drogach wiodących przez góry kierowcy mogą natrafić na kamienie, odłamki skalne, martwe zwierzęta, zgu­biony ładunek. Drogi rzadko bywają zatłoczone (wyjątkiem są przejścia graniczne, zwłaszcza w sezonie letnim), natomiast stosunek kierowców do zasad ruchu i przepisów bywa dość nonszalancki. Do podstawowych wykroczeń drogowych należą przejazd na czerwonym świetle, niesygnalizowanie skrętu i wy­mu­szanie pierwszeństwa przejazdu. Obecnie Macedonia plasuje się wśród krajów o proporcjonalnie najwyższej liczbie ofiar śmier­telnych wypadków drogowych. Wiele samochodów jest w złym stanie technicznym, nierzadko brak im tylnych lub przednich świateł, lusterek wstecznych. Bez świateł i często pod prąd jeżdżą rowerzyści, motocykliści na skuterach. Należy też zwracać szczególną uwagę na pieszych, przechodzących przez jezdnię w niedozwolonych miejscach (na autostradach można napotkać również zwierzęta, np. psy). W sezonie zimowym (15 listopada–15 mar­ca) do obowiązkowego wyposażenia należą łańcuchy lub opony zimowe (pojazdy ciężarowe obowiązkowo powinny być wypo­sażone w łańcuchy na koła osi napędowej oraz łopatę). Telefony alarmowe: policja 192, straż pożarna 193, pogotowie ratunkowe 194, pomoc drogowa 196. Uwaga: Przez cały rok obowiązuje jazda z włączonymi światłami mijania. Policja rygorystycznie nakłada mandaty za wykroczenia drogowe, również w stosunku do cudzoziemców.

Podróżując w północno-zachodniej części kraju, położonej przy granicy z Kosowem i Albanią, należy zachować szczególną ostrożność. Ze względu na zagrożenie minami nie zaleca się podróżowania po nieutwardzonych, mało uczęszczanych dro­gach lokalnych w tych regionach. Pozostałą część kraju można uznać za bezpieczną. Należy zatrzymywać się w miej­scach wy­zna­czonych, nocować w zarejestrowanych mote­lach lub kwate­rach prywatnych. Ceny w lepszych hotelach są dla cudzoziemców przeważnie wyższe. Można znaleźć nocleg rów­nież w pensjo­natach i na kempingach. Ceny ulegają sezonowym wahaniom. Sieć informacji turystycznej jest słabo rozwinięta.

Warto wiedzieć

• Dewizy można wymieniać w bankach i kantorach, nie ma różnicy w kursie. Niektóre sklepy i hotele przyjmują euro, mimo iż przyjmowanie płatności w obcych walutach jest nielegalne. Generalnie płatności realizuje się gotówką. Można płacić kartą (American Express, VISA, Diners, MasterCard/EuroCard) prawie we wszystkich hotelach, restauracjach, w dużych sklepach, stacjach paliw. Sieć  bankomatów oraz terminali w punktach sprzedaży towarów i usług jest w ekspansji. Obowiązuje doku­mentowanie sprzedaży towarów i usług paragonami fiskalnymi. Należy bezwzględnie domagać się wydania paragonu fiskalnego. Nieposiadanie paragonu fiskalnego może skutkować nałożeniem mandatu karnego przy kontroli dokonanej przez policję finansową lub inspektorów urzędu podatkowego.
• Instytucje publiczne generalnie pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8.30–16.30. Sklepy przeważnie czynne są od poniedziałku do piątku od 8.00 do 20.00, w soboty od 8.00 do 15.00 (w sezonie turystycznym w regionach wypoczynkowych do 23.00). Banki najczęściej czynne są od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00–18.00; w sobotę 8.00–12.00.
• Ceny produktów o porównywalnej jakości są podobne lub wyższe niż w Polsce; ceny biletów do muzeów mogą być dwukrotnie wyższe dla cudzoziemców.
• Na terenie Macedonii czas i zmiany czasu są takie jak w Polsce (czas środkowoeuropejski GMT + 1).
• W mapy i przewodniki najlepiej zaopatrzyć się przed wyjazdem z Polski.

• Zagrożenie przestępczością pospolitą nie odbiega od przeciętnego poziomu. Najbardziej niebezpieczne pod tym względem są północno-zachodnie tereny kraju. Zdarzają się pospolite kradzieże uliczne, włamania do samochodów – głównie w miejscowościach turystycznych w sezonie letnim. Podróżujący po Macedonii powinni omijać demonstracje i zgro­madzenia publiczne. Spośród zagrożeń naturalnych mogą wy­stąpić na terenie Macedonii wstrząsy sejsmiczne i powodzie.

Polskie placówki

Ambasada RP w Skopje
ul. Djuro Djaković 50
1000 Skopje
Tel.: (00-389 2) 31 12 647
Faks: (00-389 2) 31 19 744

E-mail: skopje.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny
Tel./faks: (00-389 2) 31 33 057
Tel. dyżurny: (00-389 70) 252 253
E-mail: konsulat@skopje.polemb.net
Strona internetowa: www.skopje.polemb.net