Powierzchnia: 25 713 km²

Ludność: 2 mln 061 tys.

Języki: urzędowy – macedoński a ponadto albański

Waluta: 1 denar macedoński = 100 deni

Główne miasta: Skopje, Kumanowo, Bitola, Prilep, Tetovo

Informacje o kraju

Macedonia jest malutkim bałkańskim krajem graniczącym z Grecją, Bułgarią, Albanią, Serbią oraz Czarnogórą. Kraj zamieszkiwany jest głównie przez Macedończyków i Albańczyków a także przez Turków, Serbów i Romów.

Warunki naturalne

Macedonia jest krajem wyżynno – górskim, główne pasma górskie to Szar Planina, Korab (z najwyższym szczytem 2764 m n.p.m.), Jablanica i Osogowska Planina. Są to tereny niewygasłych ruchów tektonicznych, czego przykładem było trzęsienie ziemi w Skopje w 1963 r. Obszary nizinne występuja w dolinie najdłuższej macedońskiej rzeki Wardar. Klimat kraju określany jest jako podzwrotnikowy kontynentalny, w lecie suchy i gorący a w zimie chłodny. Bardzo atrakcyjne jest południe kraju ze względu na obecność dużych jezior – Ochrydzkiego, Prespa i Dojran.

Komunikacja

Niezbyt dobrze rozwinięta jest sieć dróg kołowych i połączeń kolejowych. Najważniejszy szlak komunikacyjny przebiega doliną rzeki Wardar a międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Skopje i Ochrydzie.

Tego nie możesz przegapić

Bardzo atrakcyjnym miastem jest Skopje, w którym, pomimo dotkliwych zniszczeń podczas trzęsienia ziemi, zachowało się wiele zabytków. Do najcenniejszych należą: uliczki starej dzielnicy Carsija, łaźnia Daud Paszy, forteca Kale, meczet Mustafa Paszy, cerkiew św. Spasa, Kamienny Most z XV w., rzymski akwedukt z 55 łukami. W pobliżu stolicy znajdziemy monastyry św. Pantelejmona w Nerezi, św. Andrzeja (z bizantyjskimi freskami) w miejscowości Matka oraz Matejce koło Kumanowa.

W zachodniej Macedonii znajdują się najwspanialsze tereny wypoczynkowe np. zabytkowa Ochryda majestatycznie usytuowana nad brzegami jez. Ochrydzkiego. Wspaniały klimat i niezwykła architektura czynią miasto jednym z piękniejszych w Europie. Doskonale prezentuje się Starówka z labiryntem uliczek, kilkaset kościołów i cerkwi oraz twierdza cara Samuila, ponadto antyczny teatr, Muzeum Archeologiczne i Galeria Ikon. Możemy wyruszyć w rejs po jeziorze i poznać unikalny świat zwierzęcy tego obszaru. W pobliżu liczne ośrodki wypoczynkowe m.in.  Struga i Trebeniste z greckimi wykopaliskami. Nieopodal kolejny rejon turystyczny jeziora Prespa z miejscowościami Otesevo, Carina i Bitola, w której zachowały się ruiny rzymskie Heraklea, meczety i cerkwie. Atrakcjami tego regionu są również krasowe krajobrazy Parku Narodowego Galicica oraz parku Mavrovo z najwyższym szczytem kraju Korab.

Wschodnia część kraju to również wiele wyjątkowych, choć mniej znanych miejsc. Niezwykle zachęcająco prezentuje się labirynt skalny w Kuklicy, megalityczne obserwatorium astronomiczne Kokino, wieże Kratowa leżącego w kraterze wygasłego wulkanu, wodospady Smolare I Kolesino oraz monastyry Vodoca i Veljusa w pobliżu Strumicy.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Obywatele RP nie potrzebują wiz przy pobytach nie przekraczających 90 dni oraz na przejazd tranzytem. Granicę można przekraczać na podstawie paszportu lub dowodu osobistego. Nieposiadanie paszportu może spowodować jednak utrudnienia przy wypożyczaniu pojazdów i korzystaniu z hoteli i innych usług, w tym bankowych. Każdy cudzoziemiec przekraczający granice Macedonii musi posiadać ważną polisę podróżnego ubezpieczenia zdrowotnego. Wymóg ten jest bezwzględnie egzekwowany przez macedońskie służby graniczne. Polisy powinny być wykupione w kraju pochodzenia podróżującego. Cudzoziemcy, którzy nie posiadają ubezpieczenia ważnego na terytorium Macedonii, mogą wykupić polisę na przejściu granicznym. Na wszystkich przejściach granicznych (w tym na obu lotniskach) znajdują się punkty sprzedaży polis macedońskiego związku motoryzacyjnego AMSM (Avto Moto Sojuz na Makedonija). Opłatę za polisy wnosi się w denarach macedońskich.  Istnieje możliwość dokonania płatności w euro. Polisa ważna jest maksymalnie 365 dni, a dla osób powyżej 70 roku życia 90 dni. Osoby powyżej 65 roku życia do ceny polisy dopłacają 100% jej wartości. Cena najniższego ubezpieczenia na okres 1-6 dni wynosi  186 denarów macedońskich (ok. 3 euro), a  najdroższego od pół roku do 1 roku -  7428 denarów (ok. 120 euro).  Do momentu okazania zakupionej polisy, policja zatrzymuje dokument (paszport, dowód rejestracyjny) jako poręczenie. W związku z nowelizacją macedońskiej ustawy o cudzoziemcach, Ambasada RP w Skopje rekomenduje zakup polisy obejmującej swym zasięgiem terytorium Macedonii w Polsce. Podczas podróży samochodem wymagana jest tzw. zielona karta.

Przepisy celne nie odbiegają od norm między­narodowych. Macedońscy celnicy drobiazgowo przestrzegają regu­lacji dotyczących wwozu lub wywozu niektórych dóbr, w tym przedmiotów uznanych za wartościowe lub o znaczeniu historycznym. Surowo karane są wwóz, wywóz i posiadanie wszel­kiego rodzaju narkotyków i środków halucynogennych oraz handel nimi. Osoby skazane za ich przemyt nie mogą liczyć na odbywanie wyroku w polskim więzieniu. Gdy celem przyjazdu jest pobyt lub przejazd tranzytem, można wwozić jedynie towary na potrzeby osobiste. Należy zadeklarować wwóz bądź wywóz kwot wyższych niż 2000 EUR. Służby celne mogą zażądać udokumentowania pochodzenia pieniędzy. Praktycznie nie ma możliwości uzyskania zwrotu podatku VAT za zakupione towary.

Meldunek. Jeżeli pobyt przekracza 24 godziny, należy dopełnić obowiązku meldunkowego. W przypadku noclegów organizowanych we własnym zakresie meldunku dokonuje się na miejscowym posterunku policji. W innych sytuacjach obowiązek ten ciąży na właścicielu hotelu, pensjonatu, kempingu lub kwa­tery (w ciągu 12 godzin od przybycia cudzoziemca). Nieposiadanie meldunku jest rygorystycznie karane przez macedońskie organy ścigania, karą jest grzywna w wysokości 100-500 Euro wraz z dwuletnim zakazem wjazdu do Macedonii.

Służba zdrowia. Zaleca się picie wyłącznie wody przegotowanej lub butelkowanej. Żywność najlepiej kupować w sprawdzonych miejscach. Poza nieszczęśliwymi wypadkami, z opieki medycz­nej można korzystać za opłatą. Trwają prace nad możliwością korzystania przez obywateli RP z opieki medycznej na równi z ubezpieczonymi obywatelami Macedonii na zasadach wzajemności. Koszt wizyty lekarskiej to minimum 10 Euro. Wyposażenie szpitali i klinik państwowych odbiega od standardów europejskich. Dostępne są podstawowe usługi medyczne. Dostęp do leczenia specja­listycz­nego może być utrudniony poza stolicą kraju.

Kierowcy. Polskie prawo jazdy jest ho­no­rowane, jednak w przypadku dłuższych pobytów, przekra­cza­jących 3 miesiące, wskazane jest posługiwanie się międzynaro­dowym prawem jazdy. Jeśli pobyt trwa dłużej niż 6 miesięcy, należy obowiązkowo wymienić je na macedońskie prawo jazdy (procedura trwa ok. 1 miesiąca). Jeśli podróżujący nie jest właści­cie­lem pojazdu, powinien mieć stosowne pełnomocnictwo. Obowiązują limity prędkości. Autostrady są płatne. Opłata za przejazd przyjmowana jest w walucie miejscowej lub w euro – w tym drugim przypadku jednak jest relatywnie wyższa. Za tankowanie na stacjach benzynowych płaci się także w de­narach. Ceny paliw (benzyna bezołowiowa, diesel 1 i 2, autogaz) uzależnione są od rynku światowego i nie odbiegają od polskich. Ogólny stan autostrad i głównych dróg jest dobry, niemniej lokalne często są zaniedbane i słabo oznakowane. Na drogach wiodących przez góry kierowcy mogą natrafić na kamienie, odłamki skalne, martwe zwierzęta, zgu­biony ładunek. Drogi rzadko bywają zatłoczone (wyjątkiem są przejścia graniczne, zwłaszcza w sezonie letnim), natomiast stosunek kierowców do zasad ruchu i przepisów bywa dość nonszalancki. Do podstawowych wykroczeń drogowych należą przejazd na czerwonym świetle, niesygnalizowanie skrętu i wy­mu­szanie pierwszeństwa przejazdu. Obecnie Macedonia plasuje się wśród krajów o proporcjonalnie najwyższej liczbie ofiar śmier­telnych wypadków drogowych. Wiele samochodów jest w złym stanie technicznym, nierzadko brak im tylnych lub przednich świateł, lusterek wstecznych. Bez świateł i często pod prąd jeżdżą rowerzyści, motocykliści na skuterach. Należy też zwracać szczególną uwagę na pieszych, przechodzących przez jezdnię w niedozwolonych miejscach (na autostradach można napotkać również zwierzęta, np. psy). W sezonie zimowym (15 listopada–15 mar­ca) do obowiązkowego wyposażenia należą łańcuchy lub opony zimowe (pojazdy ciężarowe obowiązkowo powinny być wypo­sażone w łańcuchy na koła osi napędowej oraz łopatę). Telefony alarmowe: policja 192, straż pożarna 193, pogotowie ratunkowe 194, pomoc drogowa 196. Uwaga: Przez cały rok obowiązuje jazda z włączonymi światłami mijania. Policja rygorystycznie nakłada mandaty za wykroczenia drogowe, również w stosunku do cudzoziemców.

Podróżując w północno-zachodniej części kraju, położonej przy granicy z Kosowem i Albanią, należy zachować szczególną ostrożność. Ze względu na zagrożenie minami nie zaleca się podróżowania po nieutwardzonych, mało uczęszczanych dro­gach lokalnych w tych regionach. Pozostałą część kraju można uznać za bezpieczną. Należy zatrzymywać się w miej­scach wy­zna­czonych, nocować w zarejestrowanych mote­lach lub kwate­rach prywatnych. Ceny w lepszych hotelach są dla cudzoziemców przeważnie wyższe. Można znaleźć nocleg rów­nież w pensjo­natach i na kempingach. Ceny ulegają sezonowym wahaniom. Sieć informacji turystycznej jest słabo rozwinięta.

Warto wiedzieć

• Dewizy można wymieniać w bankach i kantorach, nie ma różnicy w kursie. Niektóre sklepy i hotele przyjmują euro, mimo iż przyjmowanie płatności w obcych walutach jest nielegalne. Generalnie płatności realizuje się gotówką. Można płacić kartą (American Express, VISA, Diners, MasterCard/EuroCard) prawie we wszystkich hotelach, restauracjach, w dużych sklepach, stacjach paliw. Sieć  bankomatów oraz terminali w punktach sprzedaży towarów i usług jest w ekspansji. Obowiązuje doku­mentowanie sprzedaży towarów i usług paragonami fiskalnymi. Należy bezwzględnie domagać się wydania paragonu fiskalnego. Nieposiadanie paragonu fiskalnego może skutkować nałożeniem mandatu karnego przy kontroli dokonanej przez policję finansową lub inspektorów urzędu podatkowego.
• Instytucje publiczne generalnie pracują od poniedziałku do piątku w godzinach 8.30–16.30. Sklepy przeważnie czynne są od poniedziałku do piątku od 8.00 do 20.00, w soboty od 8.00 do 15.00 (w sezonie turystycznym w regionach wypoczynkowych do 23.00). Banki najczęściej czynne są od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00–18.00; w sobotę 8.00–12.00.
• Ceny produktów o porównywalnej jakości są podobne lub wyższe niż w Polsce; ceny biletów do muzeów mogą być dwukrotnie wyższe dla cudzoziemców.
• Na terenie Macedonii czas i zmiany czasu są takie jak w Polsce (czas środkowoeuropejski GMT + 1).
• W mapy i przewodniki najlepiej zaopatrzyć się przed wyjazdem z Polski.

• Zagrożenie przestępczością pospolitą nie odbiega od przeciętnego poziomu. Najbardziej niebezpieczne pod tym względem są północno-zachodnie tereny kraju. Zdarzają się pospolite kradzieże uliczne, włamania do samochodów – głównie w miejscowościach turystycznych w sezonie letnim. Podróżujący po Macedonii powinni omijać demonstracje i zgro­madzenia publiczne. Spośród zagrożeń naturalnych mogą wy­stąpić na terenie Macedonii wstrząsy sejsmiczne i powodzie.

Polskie placówki

Ambasada RP w Skopje
ul. Djuro Djaković 50
1000 Skopje
Tel.: (00-389 2) 31 12 647
Faks: (00-389 2) 31 19 744

E-mail: skopje.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny
Tel./faks: (00-389 2) 31 33 057
Tel. dyżurny: (00-389 70) 252 253
E-mail: konsulat@skopje.polemb.net
Strona internetowa: www.skopje.polemb.net

Powierzchnia: 64 tys. 589 km²

Ludność: 2 mln 231 tys.

Języki: urzędowy – łotewski a ponadto rosyjski

Waluta: 1 łat (LVL) = 100 santimów

Główne miasta: Ryga, Dyneburg, Lipawa, Jełgawa, Jurmała

Informacje o kraju

Łotwa jest państwem Europy północno – wschodniej leżącym na wschodnim wybrzeżu Bałtyku. Graniczy z Estonią, Rosją, Białorusią i Litwą. Wśród mieszkańców dominują Łotysze ale bardzo dużą grupę stanowią Rosjanie, wśród mniejszości są Białorusini, Ukraińcy, Polacy i Litwini.

Warunki naturalne

Łotwa jest krajem nizinnym, jej najwyższym wzniesieniem jest Gaizinkains – 312 m n.p.m. Wzdłuż piaszczystego wybrzeża Bałtyku licznie występują wydmy i jeziora przybrzeżne. Klimat określany jest jako umiarkowany przejściowy, na wybrzeżu morski a w głębi kraju kontynentalny. Przyjemnymi terenami wypoczynkowymi są obszary nad licznymi łotewskimi rzekami np. Dźwiną, Lelupą, Windawą czy też wokół jezior, największym z nich jest Łubań a na jeziorze Usmas utworzono wyspowy rezerwat przyrody. Dużą część powierzchni kraju zajmują tereny leśne i bagienne.

Komunikacja

Bardzo dobrze rozwinięta jest sieć połączeń kolejowych, na równie wysokim poziomie jest infrastruktura dróg kołowych. Główne porty morskie zlokalizowane są w Rydze, Lipawie i Windawie. Największy port lotniczy Łotwy znajduje się w odległości kilku kilometrów od stolicy kraju.

Tego nie możesz przegapić

Topową atrakcją Łotwy jest bardzo gęsto zaludniona jak na tak niewielki kraj Ryga. Układ miasta zachował średniowieczny charakter, całość historycznego centrum wpisano na listę UNESCO. Do najbardziej cenionych zabytków należą Zamek Ryski z XIV w. będący dziś rezydencją prezydenta kraju,  Doma Baznica – największa katedra w krajach nadbałtyckich zadziwiająca wysoką wieżą i ogromnymi organami, kościoły św. Piotra i św. Jakuba, renesansowe kamieniczki mieszczańskie np. zespół kamienic „Trzej Bracia”. Warto zobaczyć też gmachy gildii kupieckich, starą prochownię oraz Muzeum Okupacji przez Związek Radziecki. Powinniśmy odwiedzić jedyne we wschodniej Europie Muzeum Motoryzacji oraz zobaczyć ryski Pomnik Wolności.

Zachodnia część Łotwy to kraina zwana Kurlandią, na tutejszym wybrzeżu najbardziej atrakcyjne jest miasto portowe Lipawa o bogatej architekturze secesyjnej. Najważniejsze zabytki to: luterański kościół św. Trójcy, kościół św. Anny z zabytkowymi organami oraz ruiny twierdzy carskiej w dzielnicy Kara Osta. Kolejnym miastem jest Widawa, gdzie możemy podziwiać zamek kawalerów mieczowych z unikalnymi malowidłami ściennymi. Atrakcyjna jest też zabudowa Starego Miasta oraz plaża w Ventspils. W jednym z najstarszych łotewskich miast, Kulidze, atrakcyjne są najszersze naturalne wodospady a na Płw. Kolka zachował się naturalny, nieskażony cywilizacją odcinek wybrzeża.

Kolejną krainą jest Semigalia, gdzie nad Zat. Ryską powstał największy kompleks wypoczynkowy Jurmała, jest on ulubionym miejscem wypadów dla mieszkańców stolicy. W pobliżu znajdziemy Park Narodowy Kemeri, gdzie na podmokłych terenach spotkać można rzadkie okazy roślin i ptaków. W tej części kraju znajdziemy także niezwykły pałac na wyspie zamkowej w mieście Jełgawa oraz Tervete – Park Krajobrazów Leśnych z licznymi szlakami pieszymi.

Liwlandia to nie tylko piękna Ryga ale też wiele innych atrakcji, do największych należy Park Narodowy Gauji chroniący rejon rzeki Gauji, wiele unikalnych gatunków zwierząt i stare, potężne drzewa. Pobliska miejscowość Sigulda jest miejscem odrodzenia tożsamości narodowej łotyszy, słynie z malowniczych ruin zamku i uzdrowiska. W Cesis znajdziemy największa gotycką świątynię w kraju oraz pozostałości z ogromnego niegdyś zamku krzyżackiego. Z miejscowości Valmiera możemy wyruszyć na spływ kajakowy rzeka Gaują.

Wschodnia część kraju, Łatgalia, zachwyca naturalnym pięknem pojezierza i lasów. Atrakcyjnym miastem jest Dyneburg nad rzeką Dźwiną z XIX-wieczną rosyjska twierdzą, synagogą, prawosławną cerkwią oraz nieliczną już zabudową secesyjną. We wsi Agłona znajduje się największe łotewskie sanktuarium – barokowa bazylika z cudownym obrazem matki Bożej.

Jak widać nie brakuje na Łotwie zabytków architektury, przede wszystkim sakralnej, ale dla turystów przedkładających spokojny wypoczynek nad morzem nad zwiedzanie, pozostaje do dyspozycji 530 km wybrzeża Bałtyku.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach UE oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Łotwy do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się jednak upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwier­dzenie tożsamości jego właściciela. Paszport lub dowód po­winien być ważny minimum 3 miesiące dłużej niż planowany okres pobytu. Turyści podróżujący po krajach UE podlegają ograniczeniom ilościowym dotyczącym wwozu towarów prze­zna­czonych do użytku osobistego i nie podlegających odsprze­daży. Osoby poniżej 18 roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych i tytoniowych.

Służba zdrowia. Obywatele polscy opłacający składki na NFZ mają prawo do korzystania na Łotwie z opieki medycznej w sytuacjach nagłych, w ramach posiadanego ubezpieczenia. Udając się do lekarza, należy zabrać ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Przed wyjazdem na Łotwę warto jednak zaopatrzyć się w ubezpieczenie gwarantujące pełne pokrycie kosztów leczenia (poza ubezpieczeniem powszechnym) i kosztów ewentualnego transportu chorego do Polski.

Kierowcy. Przez cały rok obowiązuje jazda z włączonymi światłami mijania. Od 1 grudnia do 1 marca należy używać opon zimowych. Policja drogowa zwraca szczególną uwagę na przekraczanie dozwolonej prędkości oraz na pra­widłowe parkowanie. Obowiązują zaostrzone przepisy o ruchu drogowym, szczególnie dotkliwe dla prowadzących w stanie nietrzeźwym.

Warto wiedzieć

• Wymiana pieniędzy w większych miastach nie nastręcza trud­ności z uwagi na dobrze rozwiniętą sieć punktów wymiany walut. Sporadycznie można wymienić także złotówki. Po­wszechne w użyciu są karty kredytowe i bankomatowe.
• W dni powszednie urzędy czynne są w godzinach 9.00–17.00, z przerwą obiadową od 12.00 do 13.00. W przededniu świąt urzędy zamykane są godzinę wcześniej.
• W czasie tradycyjnego dwudniowego święta zrównania dnia z nocą, zwanego Lîgo (23–24 czerwca), urzędy są nieczynne, a ruch w miastach jest bardzo utrudniony z uwagi na orga­nizowane pochody i festyny.
• Należy pamiętać o jednogodzinnej różnicy czasu między Polską a Łotwą: jeśli np. w Rydze jest godzina 8.00, to w Warszawie 7.00.
• Informacja miejscowa: tel. 1188 (m.in. w języku rosyjskim i angielskim). W sytuacjach nadzwyczajnych należy dzwonić: straż pożarna – tel. 01, policja – tel. 02, pogotowie ratunkowe – tel. 03, zintegrowany system ratowniczy – 112, pomoc turystom – tel. 22033000.

Polskie placówki

Ambasada RP w Rydze
Mednieku iela 6b
LV 1010 Ryga
Łotwa
Tel.: (00-371) 6 703 15 00
Tel. dyżurny: (00-371) 6 703 15 09
Faks: (00-371) 6 703 15 54

E-mail: ryga.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny w Rydze

Telefon: (00-371) 6703 15 04

Faks: (00-371) 6703 15 54

Powierzchnia: 2 586 km²

Ludność: 474 tys. 413

Języki: urzędowe – luksemburski, niemiecki, francuski

Waluta: 1 euro (EUR) = 100 centów

Główne miasta: Luksemburg, Esch-sur-Alzette, Dudelange, Schifflange

Informacje o kraju

Luksemburg to niewielkie państwo Europy Zachodniej, graniczy z Francją, Belgią i Niemcami. Oprócz Luksemburczyków kraj zamieszkują Niemcy, Włosi, Francuzi, Belgowie, Portugalczycy.

Warunki naturalne

Dzięki zróżnicowanej rzeźbie terenu, kraj jest bardzo atrakcyjny krajobrazowo. Na północy rozciąga się pasmo Ardenów a południe jest równinne, poprzecinane przez rzekę Alzette i jej dopływy. Klimat jest umiarkowanie kontynentalny, najwyższym wzniesieniem jest Ettelbruck 562 m n.p.m.

Komunikacja

Luksemburg jest ważnym obszarem tranzytowym, dobrze rozwinięta jest sieć kolejowa i sieć dróg kołowych. Jedyny port lotniczy znajduje się w okolicach stolicy.

Tego nie możesz przegapić

Najważniejszym centrum turystycznym jest stolica Luksemburga nosząca taką samą nazwę. Miasto jest przepięknie położone na skale nad rzeką Alzette i jej dopływem. Stolica o bogatej historii szczyci się licznymi zabytkami, wśród nich jest katedra Notre-Dame z XVII w., pałac książęcy w stylu mauretańskim, cytadela du Saint Esprit. Centrum miasta stanowi Place d’Armes z kameralnymi kawiarenkami ale sercem Luksemburga jest plac Marche aux Pissons z Muzeum Narodowym Historii i Sztuki. Należy dodać, że Stare Miasto jest wpisane na listę UNESCO.

Południowa część kraju słynie z licznych uzdrowisk i winnic w dolinie Mozeli. Mieszkańcy tego regionu trudnią się głównie produkcją wina a centrum winiarstwa jest miejscowość Remich. Dużym zainteresowaniem turystów, także zagranicznych, cieszy się  uzdrowisko Mondorf-les Bains, być może również ze względu na mieszczące się tu jedyne krajowe kasyno.

Centralna część kraju przyciąga niezwykłą architektoniczną atrakcją, jaką jest Dolina Siedmiu Zamków. Uwagę zwraca również Muzeum Wojskowości i Muzeum Rzymskich Mozaik Diekirch oraz potężne opactwo w Echternach, mieście leżącym na granicy z Niemcami.

Północna część Luksemburga jest atrakcyjna głównie ze względu na wspaniałe otoczenie Ardenów. Doskonale prezentuje się tu wśród lesistych wzgórz zamek Bourscheid. Nie mniej atrakcyjne są zamki w Vianden i Wiltz. W Clervaux możemy zwiedzić Muzeum bitwy o Ardeny.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Wielkiego Księstwa Luksemburga do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Dzieci również muszą mieć własny paszport. Turyści podróżujący po krajach Unii Euro­pejskiej podlegają ograniczeniom ilościowym dotyczącym wwożonych towa­rów przeznaczonych do użytku osobistego i niepodlegających odsprzedaży. Określenie „do użytku osobistego” oznacza także towary przewożone z przeznaczeniem na prezenty. Sprzedaż ich byłaby naruszeniem prawa, zagrożonym ich konfiskatą oraz dodatkową karą. W poważniejszych przy­padkach konfiskacie mógłby też podlegać pojazd, którym towary były przewożone. Przewożone towary uznaje się za służące do użytku osobistego, jeżeli przy wjeździe do Luk­sem­burga nie przekraczają następujących ilości: 200 szt. papierosów, 200 szt. cygar, 1 kg tytoniu, 10 l spirytusu, 20 l wina ze zwiększoną zawartością alkoholu (np. sherry, porto), 90 l wina (w tym maksymalnie 60 l wina musującego), 110 l piwa. Osoby w wieku poniżej 17 lat nie mogą przewozić wyrobów alkoho­lowych ani tytoniowych.

Służba zdrowia. Opieka me­dyczna jest ogólnie dostępna. Cena wizyty lekarskiej waha się od 20 do 50 EUR, doba pobytu w szpitalu publicznym kosztuje ok. 250 EUR, a na oddziałach intensywnej terapii ok. 800 EUR. Osoby opłacające w Polsce składki na NFZ mają prawo do opie­ki medycznej w Luksemburgu świadczonej przez lekarza, przy­chodnię lub szpital państwowej służby zdrowia na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), wyda­wanej w Polsce przez oddziały NFZ.

Kierowcy. Obowiązkowe jest zapinanie pasów bezpieczeństwa zarówno na przednich, jak i na tylnych siedze­niach, a także posiadanie specjalnych siedzeń dla dzieci do lat trzech. W luksemburskim kodeksie drogowym jest zapis dot. wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa, między innymi obowiązek posiadania kamizelek odblaskowych. Rozmawianie przez telefon komórkowy podczas prowadzenia samochodu jest zabronione. Maksymalny dopuszczalny poziom alkoholu we krwi kierowcy wynosi 0,5 promila. W centrum stolicy Luksemburga są trudności z parkowaniem. Istnieją  parkingi podziemne, zabronione dla samochodów z instalacją na gaz. Znaczne przekroczenie dozwolo­nej prędkości może być  powodem zatrzymania prawa jazdy z natychmiastowym unieruchomieniem pojazdu.

Polskie placówki

Ambasada RP w Luksemburgu
2, rue Pulvermühle
L-2356 Luxembourg
Tel.: (00-352) 26 00 32
Faks: (00-352) 26 68 74 75

E-mail: luksemburg.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny przy Ambasadzie RP w Wielkim Księstwie Luksemburga

2, rue de Pulvvermuehl, L-2356 Luxemburg

Telefon: (00-352) 26 00 32 32

Faks: (00-352) 26 68 75 74

www.luksemburg.polemb.net

Powierzchnia: 65 200 km²

Ludność: 3 mln 343 tys.

Języki: urzędowy – litewski a ponadto polski, rosyjski

Waluta: 1 lit (LTL) = 100 centów

Główne miasta: Wilno, Kowno, Kłajpeda, Szawle, Poniewież

Informacje o kraju

Litwa leży Europie Wschodniej, posiada dostęp do Morza Bałtyckiego a graniczy z Białorusią, Polską, Łotwą i Rosją poprzez obwód kaliningradzki. W strukturze etnicznej dominują Litwini, kraj jest licznie zamieszkiwany także przez Rosjan, Polaków, Białorusinów i Ukraińców. Dla Polaków Litwa jest szczególnie interesująca ze względu na wspólną historię, bohaterów narodowych i liczną grupę polonijną.

Warunki naturalne

Litwa jest krajem nizinnym, wybrzeże morskie jest niskie i towarzyszą mu liczne wydmy. Dominuje klimat umiarkowany  morski, w głębi kraju kontynentalny. Gęsta jest sieć rzeczna, najdłuższą rzeka jest Niemen, występuje także sporo niewielkich jezior i lasów oraz łąk i bagien.

Komunikacja

Litwa jest ważnym obszarem tranzytowym, dlatego dobrze rozwinięta jest sieć kolejowa oraz sieć dróg kołowych. Międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Wilnie, Kownie i Palandze niedaleko Kłajpedy.

Tego nie możesz przegapić

Szczególnymi walorami wyróżnia się Wilno – perła baroku epatująca polskością. Najważniejszym zabytkowym kompleksem jest Stare Miasto wpisane na listę UNESCO, jego główne obiekty to katedra św. Stanisława, budynki uniwersytetu, Muzeum Adama Mickiewicza, kościół św. Anny. Choć Wilno nie jest dużym miastem, co krok natykamy się na jego niezwykłe budowle np. Ostra Brama z kaplicą Matki Boskiej Ostrobramskiej – słynne w Europie miejsce kultu maryjnego, Baszta Giedymina – pozostałość z XIV-wiecznego zamku wzniesionego przez księcia Giedymina, Cmentarz na Rossie – szczególnie bliski Polakom, znajduje się tu m.in. mauzoleum marszałka Piłsudskiego. Inne warte odwiedzenia miejsca to Góra Trzykrzyska, Synagoga Chóralna, Więzienie na Łukiszkach. W pobliżu Wilna leży miasto Troki otoczone pięcioma jeziorami i Trockim Parkiem Narodowym. Mieszkańcy to malutka grupa etniczna – Karaimowie. Miejscowość słynie ze ślicznego ceglanego zamku leżącego na cyplu. Inne obiekty to kościół Nawiedzenia Matki Bożej, cerkiew prawosławna oraz urocza drewniana zabudowa miejscowości. Wschodnia Litwa słynie ponadto z niezwykłego kompleksu przyrodniczego jakim jest Auksztocki Park Narodowy. Obejmuje on liczne jeziora oraz bogatą florę i faunę. Żyją tu m.in. łosie, jelenie, wilki, lisy, rysie, norki kanadyjskie, bobry, wydry i wiele gatunków dzikich ptaków.

Południowa Litwa może się pochwalić najsłynniejszym krajowym uzdrowiskiem w Druskiennikach. Miasto leży u zbiegu Niemna i Rotniczanki na wysokiej skarpie w otoczeniu lasów, wzgórz i jeziora Druskonie. Miejscowość Olita leżąca nad brzegiem Niemna także słynie z doskonałych warunków do wypoczynku, w parku leśnym są kąpieliska i ścieżki przeznaczone dla spacerowiczów.

Litwa środkowa to przede wszystkim Kowno, wznosi się tu najstarszy kamienny litewski zamek. Pozostałe zabytki to archikatedra św. Piotra i Pawła, zespół klasztorny Pożajście, ratusz miejski zwany „Białym Łabędziem”, gotycki „Dom Perkuna”. Zalew Kowieński na Niemnie  jest doskonałym terenem rekreacji dla mieszkańców miasta i turystów. Obiektem kultu religijnego w tej części kraju jest słynna Góra Krzyży koło Szawle, krzyże stawiane tu od XIV w., dziś są już w liczbie  60 tys. W samej miejscowości Szawle znajduje się jeden z najwspanialszych kościołów w kraju pod wezwaniem św. Piotra i Pawła. W Rumszyszkach znajdziemy interesujący skansen tradycyjnych zabudowań wiejskich.

Atrakcją zachodniej Litwy jest przede wszystkim jej wybrzeże, gdzie rozwinęło się mnóstwo kąpielisk. Głównym kurortem a zarazem portem morskim jest Kłajpeda z niewielką choć urokliwa starówką i kilkoma muzeami. Ciekawie prezentują się tu ruiny zamku krzyżackiego. Inne popularne kurorty na wybrzeżu to rozrywkowa Palanga ze słynnym molo i Swetnoji. Ciekawym obszarem wpisanym na listę UNESCO jest Mierzeja Kurońska z Parkiem Narodowym chroniącym najwyższe europejskie wydmy i roślinność nadmorską.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Litwa stała się częścią strefy Schengen i zniesiona została kontrola dokumentów na granicach lądowych z Polską. Nadal jednak należy mieć przy sobie dokument potwierdzający tożsamość: paszport lub dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwier­dzenie tożsamości. Zgodnie z normą unijną obywatele RP wjeżdżający i wyjeżdżający z Litwy nie podlegają ograniczeniom dotyczącym ilości zakupionych i przewożonych towarów, pod warunkiem, że są one przeznaczone do użytku osobistego, a nie na sprzedaż, i nie przekraczają unijnych limitów. Sprzedaż lub przekroczenie unijnych limitów grozi konfiskatą towarów oraz dodatkowymi karami np. odebraniem pojazdu, którym towary były przewożone. Osoby poniżej 17 roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych ani tytoniowych. Podróżni przewożący przez granicę litewską lekarstwa zawierające substancje psychotropowe lub narkotyki, używane przez nich w celach leczniczych, powinni mieć przy sobie imienne zaświadczenie wydane na tę okoliczność przez właściwą placówkę zdrowia. Ilość takich lekarstw jest limitowana – na okres nie dłuższy niż 30 dni na terytorium Litwy. Od dnia 15 czerwca 2007 r. podróżni wjeżdżający lub wyjeżdżający z terytorium UE maja obowiązek zgłaszania organom celnym posiadanej przy sobie gotówki o kwocie równej lub wyższej niż 10.000,-EURO (a także ekwiwalentu w innych walutach lub łatwo zbywalnych aktywach, np. akcje, obligacje, czeki podróżne itp.) Zgodnie z rozporządzeniem unijnym, obowiązek zgłoszenia występuje w przypadku przewozu lub wywozu środków płatniczych przez granicę zewnętrzną UE. Organy celne wszystkich państw UE, na podstawie nowych przepisów, mogą zatrzymać nie zgłoszone środki pieniężne oraz podjąć działania przeciwko osobom, które nie zgłoszą gotówki w kwocie 10.000,- EURO lub wyższej.

Służba zdrowia. Obowiązkowe szczepienia ochronne nie są wymagane. Obywatele RP płacący składki na NFZ mają prawo do korzysta­nia na Litwie z opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. W przypadku wyjazdu turystycznego jest to Euro­pejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). W większych miastach możliwe jest korzystanie za opłatą z prywatnych przychodni zdro­wia. EKUZ upraw­nia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodat­kowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją kosz­ty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki me­dycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wskazane jest wy­kupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ). Świadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków.

Kierowcy. Kierowcom zabrania się w czasie jazdy prowadzenia rozmów telefonicznych, jeżeli samochody nie są wyposażone w specjalne urządzenia nagłaśniające. Obowiązek zapinania pasów bezpieczeństwa dotyczy kierowców i pasażerów. Dzieci do lat trzech muszą być przewożone w specjalnych fotelikach mocowanych na tylnym siedzeniu pojazdu. Dzieci do lat dwu­nastu mogą podróżować na przednim siedzeniu pasażera również w spe­cjalnych fotelikach. Używanie świateł mijania obowiązuje przez cały rok. Od 10 listopada do 1 kwietnia należy używać opon zimowych. Obowiązują ograniczenia prędkości. Dopuszczalna zawartość alko­holu we krwi wynosi 0,4 promila (we krwi kierowcy ze stażem mniejszym niż dwa lata oraz kierowców samochodów ciężarowych i autobusów została zmniejszona do 0,2 promila). W razie powtórnego stwierdzenia prowadzenia samochodu w stanie nietrzeźwym lub bez prawa jazdy policja może dokonać konfiskaty pojazdu.

Warto wiedzieć

• Można korzystać, zwłaszcza w większych miejscowościach, z bankomatów i płacić powszechnie akceptowanymi kartami płatniczymi. W większości banków można wymieniać polskie złotówki.
• Zagrożenie przestępczością jest mniej więcej na tym samym poziomie co w Polsce. Ze względu na liczne przypadki kra­dzie­ży kieszonkowych należy zachować szczególną ostrożność przy zwiedzaniu wileńskich kościołów, zwłaszcza Ostrej Bra­my i Katedry.
• Odradzamy podróżowanie rowerem po Litwie z powodu braku odpowiedniej infrastruktury zapewniającej bezpieczne prze­mieszczanie się między poszczególnymi miejscowościami.
• Palenie tytoniu jest zabronione w restauracjach, kawiarniach, barach itp. oraz w większości miejsc publicznych. Spożywanie alkoholu lub poruszanie się w stanie nietrzeźwym w miejscach publicznych jest karane grzywną.
• W lokalach gastronomicznych na terenie całego kraju po godz. 22.00 obowiązuje zakaz sprzedaży alkoholu

• Telefony alarmowe: zintegrowany system ratunkowy 112, straż pożarna 01, policja 02, pogotowie 03, informacja telefoniczna 118; 1588 i 1666, pomoc drogowa 1414 lub 1888.

Polskie placówki

Ambasada RP w Wilnie
Smelio g-ve 20A, LT-10323, Vilnius
Tel.: (00-3705) 270 90 01 do 03
Faks: (00-3705) 270 90 07

E-mail: wilno.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny Ambasady RP w Wilnie
Smelio g-ve 22A, LT-10323, Vilnius
Tel.: (00-37 05) 270 90 04 do 05
Tel. dyżurny: (00-37 05) 270 90 01 do 03
Faks: (00-37 05) 270 90 09
Strona internetowa: www.wilnokg.polemb.net
Instytut Polski w Wilnie

Didzioji 23, LT-01 128, Vilnius

Telefon: (00-3705) 264 93 32, 264 93 34

Faks: (00-3705) 264 93 33

E-mail: wilno.ip.sekretariat@msz.gov.pl

www.lenkukultura.lt

Konsulat RP w Kłajpedzie
Konsul Honorowy, Tadeusz Macioł (jęz. polski, litewski, rosyjski, angielski)
Kalvos Gatve 4, LT-92122 Klaipeda, Litwa
tel.: (00-370-46) 310-183, 300-363
fax: (00-370-46) 300-364
e-mail: polkonsulat@takas.lt

Powierzchnia: 160 km²

Ludność: 34 tys. 500

Języki: urzędowy – niemiecki, dialekt alemański

Waluta: 1 frank szwajcarski (CHF) = 100 centymów (rappów)

Główne miasta: Schaan, Vaduz, Triesen, Balzers

Informacje o kraju

Księstwo Liechtensteinu jest małym, górskim państwem Europy Zachodniej leżącym pomiędzy Austrią a Szwajcarią. Kraj nie należy do Unii Europejskiej ale pozostaje w unii celnej i walutowej ze Szwajcarią. Około 65% ludności to rodowici Liechtensteinczycy a pozostali mieszkańcy kraju to m.in. Szwajcarzy, Austriacy, Niemcy, Włosi.

Warunki naturalne

Zachodnią i północną część kraju zajmuje rozległa nizina Renu, wschodnia i centralna część pokryta jest łańcuchami alpejskimi. Najwyższym szczytem kraju jest Grauspitz o wysokości 2599 m n.p.m. Liechtenstein leży w strefie łagodnego klimatu umiarkowanego, w górach jest on surowszy.

Komunikacja

Położenie kraju sprawia, że jest ona ważny z punktu widzenia tranzytu międzynarodowego. Jest tu prawie 400 km dróg o utwardzonej nawierzchni i tylko 19 km linii kolejowych. W kraju nie ma portów lotniczych ale można skorzystać z portu w Zurychu i stamtąd dotrzeć do granicy kraju np. jednym z licznych połączeń kolejowych.

Tego nie możesz przegapić

Najbardziej atrakcyjnym miejscem kraju jest oczywiście jego stolica Vaduz. Głównym zabytkiem jest Zamek Vaduz położony na wzgórzu zamkowym. Rezydencja niestety nie jest udostępniona do zwiedzania, ze szczytu rozciąga się za to wspaniały widok na okolicę. Inne obiekty w mieście to neogotycka katedra św. Floriana, Muzeum Filatelistyczne (księstwo słynie z rzadko emitowanych znaczków pocztowych), Muzeum Narodowe czy choćby Muzeum Narciarstwa.

Będąc w kraju warto oddać się narciarskiemu szaleństwu np. w Malbun lub Steg leżących w górskiej gminie Triesenberg. Słynie ona również z budowli Wolserów (grupa etniczna), są to m.in. dwór magnacki i kaplica z XVII w. Na amatorów pieszych wycieczek czekają szlaki w dolinie Renu oraz na obszarach górskich np. trasa Furstin – Gina.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Dokumentem podróży uprawniającym do wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Księstwa Liechtensteinu do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Nie ma ograniczeń co do kwoty posiadanych pieniędzy przy wwozie i wymianie. Nie ma też restrykcji celnych, które odbiegałyby od powszechnie przyjętych standardów. Przy wwozie psów lub kotów na terytorium Szwajcarii wymagane jest świadectwo szczepień oraz odpowiednie znakowanie w formie tatuażu lub mikrochipu.

Służba zdrowia. Osoby opłacające składki na ubezpieczenie zdrowotne w NFZ w Polsce mają prawo do opieki medycznej w Liechtensteinie – należy zabrać ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). W Liechtensteinie jest tylko jeden szpital (w Vaduz). Leczenie wymaga skierowania od lekarza, jednak w nagłych przypadkach można się zgłaszać bezpośrednio do szpitala. Za porady lekarskie i leczenie ambulatoryjne w szpitalu ponosi się opłaty ryczałtowe. Zwolnione z opłat są osoby poniżej 20 roku życia, emeryci zaś mają zniżkę w wysokości 50%. Leczenie dentystyczne nie jest objęte państwowym systemem ubezpieczenia zdrowotnego i jest w pełni płatne.

Warto wiedzieć

Granica Liechtensteinu ze Szwajcarią jest w praktyce otwarta, mimo, że Lichtenstein nie jest członkiem w Układzie z Schengen. Granice Księstwa chronione są przez policję szwajcarską.

Polskie placówki

Brak polskiej placówki dyplomatycznej. Ambasador RP w Bernie (Szwajcaria) akredytowany jest również w Księstwie Liechtensteinu.

Konsulat  RP w Vaduz
Konsul Honorowy, Thomas Zwiefelhofer (jęz. niemiecki, francuski, angielski, łaciński, rosyjski)
Lettstr. 8, FL-9490 Vaduz, Liechtenstein
tel.: (00-423) 237-34-34
fax: (00-423) 237-34-60
e-mail: thomas@zwiefelhofer.net

Powierzchnia: 103 125 km²

Ludność: 306 tys. 600

Język: urzędowy – islandzki

Waluta: 1 korona islandzka (ISK) = 100 aurar

Główne miasta: Reykjavik, Kopavogur, Hafnarfjordhur, Akureyri, Gardbaer, Keflavik

Informacje o kraju

Republika Islandii jest państwem wyspiarskim leżącym w północnej części Oceanu Atlantyckiego, od północy oblewanym przez wody Morza Grenlandzkiego. Głównymi mieszkańcami wyspy są Islandczycy, będący potomkami Iroszkotów i Wikingów, do mniejszości należą Duńczycy, Szwedzi, Niemcy i Polacy. Islandia to kraj cudów, skoro miastami są już 300-osobowe osady. Ludzie żyją w zgodzie z naturą wykorzystując jej potencjał w codziennym życiu. Wszystko, co w przyrodzie intrygujące, a więc gejzery, wulkany, lodowce, gorące źródła możemy podziwiać w tym niezwykłym kraju jakim jest Islandia.

Warunki naturalne

Islandia powstała w wyniku aktywności wulkanicznej, obecnie posiada ok. 30 czynnych wulkanów, w tym Heklę, Askję i Katlę. Bardzo licznie występują także gorące źródła i gejzery, które nazwę swą wzięły właśnie od takiego islandzkiego źródła Geysir. Ok. 11% powierzchni Islandii zajmują lodowce, spośród których największy jest Vatnajokull. Dobrze rozwinięta jest linia brzegowa tworząc liczne zatoki i fiordy, w których skupione są osiedla mieszkańców. Klimat jest oceaniczny, nie tak ostry dzięki ciepłemu prądowi zatokowemu, zima jest raczej łagodna a lata chłodne. Położenie w okolicy koła podbiegunowego sprawia, że możemy tu doświadczyć białych nocy i obserwować zjawisko zorzy polarnej.

Komunikacja

Islandia nie posiada linii kolejowych, drogi kołowe przeznaczone są raczej dla samochodów terenowych i okresowo nie nadają się w ogóle do użytku, w górach popularny jest transport konny. Ważną rolę odgrywa transport morski oraz lotniczy, główny port lotniczy zlokalizowano w Keflaviku.

Tego nie możesz przegapić

Turyści przyjeżdżają głównie do Reykjaviku, miasto jest atrakcyjne samo w sobie a ponadto stanowi świetną bazę wypadową do pobliskich atrakcji turystycznych. Do zabytków miejskich zalicza się Muzeum Narodowe prezentujące m.in. zbiory z czasów Wikingów, nowoczesny kościół Hallgimskirkja wystylizowany na kształt wzgórza bazaltowej lawy, jezioro Tjornin z ratuszem na wyspie, Solfar – symbol miasta nawiązujący do łodzi Wikingów i rybiego szkieletu oraz obrotowa restauracja Perlan zbudowana nad zbiornikami z gorącą wodą. W pobliżu Keflaviku (na południowy zachód od Reykjaviku) znajduje się wspaniała atrakcja tego rejonu – Blue Lagoon – najpopularniejsze uzdrowisko i kąpielisko termalne Islandii. Kolejne niesamowite przyrodniczo zjawiska w pobliżu stolicy to Geysir, gdzie ścieżki turystyczne prowadzą wokół kolorowych sadzawek i bulgoczących bagienek, Strokkur – największe gejzery na wyspie, „złoty wodospad” Gullfos na rzece Hvita, wulkan Hekla, Lasy Thora – dolina o unikalnej szacie roślinnej oraz Thingvellir – cudna dolina z wodospadem, jeziorem i kościołem z „dzwonem Irlandii”.

Coraz bardziej popularne są także wycieczki na największy europejski lodowiec Vatnajokull z najwyższym w Islandii szczytem i lodowymi jaskiniami w Kverkfjollu. Równie niedostępne co kuszące wydają się być księżycowe krajobrazy wnętrza wyspy w okolicach góry Herdubreid czy jeziorek Vedivotn. Inspirujące są góry Dyngjufjoll z wąwozem Drekagil (kamienie unoszą się tu na powierzchni wody) i wulkanem Askja.

Klejnotem zachodniej Islandii jest wulkan Snaefellsjokull przykryty lodowcem. Zachwycają również jaskinie Hallmundarhraun, Glymur – najwyższy islandzki wodospad czy piękna plaża Sandvik. Zachodnie fiordy słyną z cudownych widoków i rezerwatu Hornstrandir chroniącego dzikie zwierzęta.

Atrakcją północy kraju jest Aureyn – malownicze miasto z ogrodem botanicznym. W pobliżu warto odwiedzić Husavik, gdzie możemy podziwiać wieloryby, morświny i delfiny, wyspę Grimsey przecinającą koło podbiegunowe, jezioro Myvath – ptasi raj o licznych formacjach wulkanicznych oraz wodospad Dettifoss – największy w Europie leżący w największym europejskim kanionie rzeki Jokulsa i choć trudno jest do niego dotrzeć, znakomite wrażenia zrekompensują nam niedogodności podróży.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Obywatele RP korzystają z prawa do swobodnego przepływu ludności w ramach UE/EOG. Z uwagi na przyna­leżność Polski i Islandii do strefy Schengen zniesiono kontrolę dokumentów uprawniających do podróży na granicach lądowych i morskich. Stan ten nie zwalnia jednak obywateli polskich od obowiązku posiadania ważnego paszportu lub nowego dowodu osobistego, który na życzenie odpowiednich władz należy okazać. Obywatele polscy mogą pozostawać i pracować na Islandii bez zezwolenia do 3 miesięcy.

Islandia nie jest w pełni objęta unią celną, dlatego też obowiązują tu inne niż w Unii Europejskiej przepisy dotyczące wwozu towarów przez turystów.

1. Bez cła i innych podatków można wwieźć do Islandii oprócz rzeczy osobistych potrzebnych na czas podróży:

• żywność – do 3 kg, o wartości nie przekraczającej 18,5 tys. ISK

• napoje alkoholowe – 1 l mocnego alkoholu (o zawartości alkoholu powyżej 21%) i 1 l wina, lub 1 l mocnego alkoholu i 6 l piwa, lub 1,5 l wina i 6 l piwa, lub: 3 l wina (napoje alkoholowe mogą wwozić osoby, które ukończyły 20 rok życia)

• 200 szt. papierosów lub 250 g innych wyrobów tytoniowych (papierosy i wyroby tytoniowe mogą wwozić osoby, które ukończyły 18 rok życia).

2. Przedmioty, których wwóz jest zabroniony bez specjalnego zezwolenia:

• telefony i inne wyposażenie telekomunikacyjne (nie dotyczy to jednego używanego telefonu komórkowego GSM),

• sprzęt wędkarski, sprzęt oraz odzież do jazdy konnej (jeśli przedmioty te były używane poza terenem Islandii, można je wwieźć pod warunkiem przedstawienia organom celnym zaświadczenia upoważnionych służb weterynaryjnych innych państw o wykonanej dezynfekcji; przedmioty te można poddać dezynfekcji przy wjeździe do Islandii na koszt właściciela),

• broń i amunicja (o ile samo wwożenie tego typu przedmiotów jest dozwolone, to podlega zgodzie komendanta policji. Posiadacz europejskiego pozwolenia na broń, może jednak bez odrębnego pozwolenia wwieźć broń wyszczególnioną w posiadanym dokumencie, o ile planowany pobyt w Islandii nie przekracza trzech miesięcy,

• zwierzęta domowe (wwóz jest możliwy na podstawie zezwolenia wydanego przez Ministerstwo Rolnictwa Republiki Islandii pod warunkiem odbycia kwarantanny),

• lekarstwa (niewielka ilość lekarstw niezbędnych na czas po­bytu, maksimum na 100 dni, jest dozwolona; funkcjonariusz służby celnej ma prawo zażądać okazania świadectwa lekarskiego),

• kwiaty, nasiona i inne rośliny (bez zezwolenia można wwieźć np. bukiet kwiatów zawierający maksimum 25 szt.).

3. Przedmioty, których wwóz jest zabroniony:

• narkotyki i środki odurzające,

• tytoń do żucia i tabaka,

• surowe produkty żywnościowe (np. surowe mięso i wędliny, nieprzegotowane mleko, surowe jaja itp.; zakaz dotyczy rów­nież suszonego, wędzonego, solonego mięsa i innych suszonych produktów żywnościowych)

• różnego rodzaju broń (sztylety o ostrzu przekraczającym dłu­gość 12 cm, noże i sztylety sprężynowe, kastety, pałki, kajdanki itp.).

Obowiązkiem turysty jest zgłoszenie służbom celnym przed­mio­tów, których wwóz objęty jest zakazem. Nie ma limitu warto­ściowego wwożonej gotówki, o ile wwożąca lub wywożąca ją osoba jest jej prawowitym właścicielem i w razie wątpliwości ze strony służb celnych może udowodnić tytuł własności. Osoba wjeżdżająca do Islandii lub opuszczająca ten kraj jest obowiązana zgłosić służbom celnym posiadane środki finansowe w gotówce przekraczające równowartość 15 tys. EUR.

Można uzyskać zwrot podatku VAT za zakupione w wyznaczonych sklepach towary przeznaczone do użytku poza granicami Islandii. Podstawą do ubiegania się o zwrot VAT przy wyjeździe z Islandii jest wydany przez sklep specjalny druk Tax free, dowód zapłaty za towar, okazanie zakupionych przedmiotów w stanie nienaruszonym w za­plombowanym przez obsługę sklepu opakowaniu oraz dokument podróży.

Szczegółowe informacje znajdują się na stronie internetowej Urzędu Celnego: www.tollur.is.

Służba zdrowia. W Islandii nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Szczepienia przed przyjazdem nie są obowiązkowe. Obywatele RP objęci systemem ubezpieczenia (NFZ) w kraju mają zagwarantowany dostęp do pomocy medycznej na terenie Islandii w nagłych przy­padkach na takich samych zasadach jak osoby objęte islandzkim systemem ubezpieczenia zdrowotnego – po okazaniu Euro­pej­skiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podsta­wowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym do Islandii zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, ew. następstwa nieszczęśliwych wypadków oraz transport  chorego do kraju.

Kierowcy. Podczas pobytu o cha­rak­terze turystycznym honorowane jest polskie prawo jazdy (maksymalnie przez 6 miesięcy). Obo­wiązkowe jest używanie świateł mijania przez cały rok i używanie pasów bezpieczeństwa na wszystkich siedzeniach pojazdu. Dzie­ci (dotyczy to również niemowląt) przewożone są w specjalnych fotelikach. W okresie zimowym bezwzględnie wymagane są opo­ny zimowe. Dopuszczalna prędkość na obszarze zabudowanym wynosi 50 km/godz., 80 km/godz. na drogach o utwardzonej nawierzchni poza obszarem zabudowanym  i 90 km/godz. na drogach asfaltowych poza obszarem zabudowanym. Islandzkie prawo zabrania jazdy samochodem poza wyznaczonymi drogami. Należy pamiętać o surowości klimatu, bardzo dużych odległościach między obszarami zamieszkanymi oraz gwałtownych zmianach warunków atmosferycznych niezależnie od pory roku. W Islandii jest wiele dróg nie utwardzonych, szutrowych, często są one bardzo wąskie (na szerokość jednego samochodu), dotyczy to również mostów. Zalecana jest więc daleko idąca ostrożność podczas jazdy samochodem. Drogi w górach w środkowej części Islandii mają nawierzchnię szutrową, nieutwardzoną. Wiele dróg w górach jest otwarta tylko w okresie letnim. Do poruszania się po nich niezbędny jest samochód z napędem na cztery koła. Zalecana jest jazda w grupach (dwa, trzy samochody). Przed planowaną podróżą samochodem w rejonach górskich należy zapoznać się z informacją o stanie dróg na stronie internetowej Urzędu Drogowego: (www.vegagerdin.is/english/). Obowiązują wysokie mandaty za przekroczenie prędkości oraz tzw. jazdę “off-road” poza wyznaczonymi miejscami.

Warto wiedzieć

• Islandia jest krajem o niezwykle czystej wodzie. Można pić wodę zimną z kranów bez przegotowania.
• Działa zintegrowany system alarmowy policji, pogotowia ratun­kowego i straży pożarnej. Numer telefonu – 112.
• Aktualne informacje o  warunkach życia na Islandii w języku polskim mozna znaleźć na stronie www.mcc.is,
• Przy wymianie waluty urzędnik bankowy ma prawo poprosić o okazanie dokumentu tożsamości. O taki dokument może być również poproszona osoba dokonująca płatności kartą płat­niczą lub kredytową wydaną poza Skandynawią. Na Islandii powszechne są płatności kartami płatniczymi lub kredytowymi.
• W związku z kryzysem gospodarczym, który nadszedł w drugiej połowie roku, dużym wahaniom podlegają kursy islandzkiej korony. Dokonując transakcji należy zwrócić uwagę na aktualny kurs miejscowej waluty. Zawieszone do  odwołania zostało wykonywanie usług finansowych za pośrednictwem Western Union i Money Gram. Wprowadzono ograniczenia w obrocie walutami.
• Na stronie internetowej islandzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych www.tr.is pobrać można broszurę w języku pol­skim „Witamy w Islandii – informacje o systemie ubezpieczeń społecznych”. Na stronie www.eures.is zamieszczona jest bro­szura w języku polskim „Życie i praca w Islandii – informacje dla obywateli UE/EOG zainteresowanych podjęciem pracy w Islandii”.
• W Centrum Międzynarodowym Alþjóðahús przy ulicy Laugavegur 37 w centrum Reykjaviku można otrzymać informacje prawne, socjalne czy kulturalne w języku polskim (telefon: 00354 530 93 00, www.ahus.is).
• Znajomość języka angielskiego na terenie Islandii jest powszechna.

Polskie placówki

Ambasador RP w Oslo (Norwegia) akredytowany jest również w Republice Islandii.

Konsulat Generalny RP w Reykjaviku
Skulatun 2, 105 Reykjavik
tel.: (00-354) 520 50 50
fax: (00-354) 511 11 20
e-mail: reykjavik.kg.sekretariat@msz.gov.pl

Konsul Honorowy, Fridrik Gunnarsson (jęz.: islandzki, angielski, norweski)
Solbraut 18, 170 Seltjarnarnes, Iceland
tel.: (00-354) 561-17-61
fax: (00-354) 580-53-00
e-mail: fridrikgunn@simnet.is

Powierzchnia: 70 273 km²

Ludność: 4 mln 422 tys.

Języki: urzędowe: irlandzki i angielski

Waluta: 1 euro (EUR) = 100 centów

Główne miasta: Dublin, Cork, Galway, Limerick, Waterford

Informacje ogólne

Republika Irlandii jest państwem wyspiarskim w północno-zachodniej Europie, zajmującym większą część wyspy Irlandia. Graniczy z należącą do Wielkiej Brytanii Irlandią Północną, ma dostęp do M. Irlandzkiego, M. Celtyckiego, Oceanu Atlantyckiego i Kanału św. Jerzego. Jest to kraj jednolity narodowościowo a dominującą religią jest katolicyzm. Irlandia jest intrygującym krajem pełnym dawnych miast, celtyckich grobowców, krzyży i zamków. Krajobrazy tak działają na wyobraźnię, że będąc tam możemy poczuć się, jak byśmy żyli w niezwykłych czasach Celtów.

Warunki naturalne

Centralną część kraju zajmuje rozległa nizina otoczona niewysokimi górami. Najwyższy szczyt Irlandii to Carrantuohill (1041 m n.p.m.) leżący w paśmie gór Kerry na południu kraju. Dobrze rozwinięta jest linia brzegowa tworząca liczne zatoki i wybrzeża typu riasowego. Główna rzeka kraju to Shannon a znaczną część powierzchni wyspy zajmują jeziora. Klimat Irlandii jest wyraźnie oceaniczny, charakteryzują go chłodne lata, ciepłe zimy i duża ilość opadów.

Komunikacja

Największe znaczenie ma transport samochodowy, choć drogi Irlandii są często w złym stanie technicznym. Ważne są także szlaki wodne a zwłaszcza rzeka Shannon, Wielki Kanał i Kanał Królewski. Największymi portami morskimi są Dublin oraz Cork, międzynarodowe porty lotnicze znajdują się w Dublinie, Cork i Limerick.

Tego nie możesz przegapić

Najważniejszym centrum turystycznym jest przepiękna stolica Dublin, najwspanialsze zabytki to katedra św. Patryka oraz Trinity College (Uniwersytet Irlandii) z bogatymi zbiorami bibliotecznymi, m.in. bezcenna księga z Kells. Inne zabytki to: katedra Chrystusa Króla, Zamek Dubliński, budynki Biblioteki Narodowej i Muzeum Narodowego. W mieście znajdują się liczne muzea i galerie m.in. Muzeum browaru Guinnessa, słynne jest dublińskie więzienie Kilmainham Gaol, obecnie muzeum historii kraju. Nie brakuje tu atrakcji innego rodzaju np. Phoenix Park jest największym terenem rekreacyjnym w Europie a w doroczne święto Bloomsday 16 czerwca możemy wyruszyć śladami bohaterów Ulissesa.

Atrakcje wschodniej Irlandii na Dublinie się jednak nie kończą, szczególnym miejscem są Góry Wicklow – dzikie szczyty i mroczne doliny, gdzie rodziła się legenda Celtów. Warto zajrzeć do National Stud – centrum hodowli koni w Kildare, Glendalough – doliny skrywającej wspaniały klasztor czy też Powerscourt ze wspaniałymi ogrodami i największym irlandzkim wodospadem. Na północ od Dublina leży Drogheda – gwarne i zabytkowe miasto a  w Monterboice możemy podziwiać najwyższą okrągłą wieżę w kraju oraz dwa kamienne krzyże. Wzgórze Tara to serce dawnej Irlandii i siedziba celtyckich władców. W Newgrange i Knowth mamy okazję podziwiać prehistoryczne grobowce korytarzowe a w Trim ruiny anglonormandzkiego zamku i inne średniowieczne zabytki. Wexford zostało założone przez Wikingów i do dziś widać tu ich ślady, miasto może pochwalić się również najdłuższym w Irlandii mostem oraz znanym festiwalem operowym. Z kolei Kilkenny jest chyba najwspanialszym średniowiecznym miastem Irlandii z górującym zamkiem i katedrą św. Kanizjusza. Uroku dodaje mu również  starówka i kamienny most łączący dwa brzegi rzeki Nore. W pobliskim Waterford znajduje się niezwykle muzeum posiadające w swych zbiorach kolekcję sztuki Wikingów. Nad równinami Tipperary wznosi się Rock of Cashel, jest to 60-metrowa skała piaskowca z romantycznymi budowlami, będąca prawdopodobnie centrum kultu Druidów.

W zachodniej Irlandii, nad rzeką Shannon leży miasto Limerick o bardzo licznej grupie polonijnej. Słynne jest tutejsze Hunt Museum o zbiorach z okresu od epoki kamiennej po XX wiek, a także zamek króla Jana oraz katedra św. Marii. Znanym miastem leżącym na południu wyspy jest Cork słynące z zabytkowych kościołów m.in. katedra św. Marii , katedra św. Finbara czy Shandon z łososiem na szczycie wieży, zabytkowymi dzwonami i czterema zegarami na każdej ze ścian wieży. Hrabstwo Kerry słynie z przepięknego Parku Narodowego i 200-kilometrowego szlaku przez dzikie bezdroża. W tej części wyspy warto zobaczyć wież Caherdaniel, wyspy Blaskets oraz Puck Fair – sierpniowy festiwal w Killorglin, kiedy władzę przejmuje dzika koza:-). W hrabstwie Clare znajduje się płaskowyż Burren – unikalny obszar o wapiennych wzgórzach i polach pełnych dzikich kwiatów. Na jego zachodnim krańcu znajdują się Klify Moher a ich ściany osiągają 200 m dominując  nad spienionym Atlantykiem. Galway jest słynne ze swych celtyckich tradycji, w tym tańca i muzyki. Magiczne wyspy Aran zachwycają nieskażoną przyrodą a Croagh Patrick, święta góra Irlandczyków, zaskakuje wspaniałymi widokami. Na północy znajdziemy równie ciekawe miejsca jak np. Sligo z doskonała galerią sztuki, cmentarzysko Carrowkeel czy Miasto Donegal, które odegrało ważną rolę w formowaniu tradycji i kultury Irlandii.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu na terytorium Irlandii jest paszport bądź dowód osobisty. Można wwozić na teren kraju towary przeznaczono do użytku osobistego. W Irlandii przewożone towary uznaje się za przeznaczone do użytku osobistego, jeżeli nie przekraczają następujących ilości: 800 szt. papierosów, 400 szt. cygaretek, 200 szt. cygar, 1 kg tytoniu, 10 l alkoholu spirytusowego (np. whisky, wódka, gin), 20 l wina ze zwiększoną zawartością alkoholu (np. sherry, porto), 90 l wina (w tym maksymalnie 60 l wina musującego), 110 l piwa. Osoby poniżej 17 roku życia nie mogą przewozić wyrobów alkoholowych ani tytoniowych. Wyrobów takich nie można także przesyłać pocztą. Gotówkę bądź jej ekwiwalenty w wysokości 10000 EUR i więcej należy zgłaszać do oclenia.

Dla obywateli UE podróżujących ze zwierzętami istnieje obowiązek posiadania tzw. paszportu UE dla zwierząt (EU Pet Passport). Przed samym wjazdem na terytorium Irlandii (24–48 godzin) należy zaszczepić zwierzę przeciw kleszczom i tasiemcowi. Można wwozić do Republiki produkty mięsne oraz mleczne tylko na tzw. „własny użytek”. Dopuszczalna ilość przewożonych produktów wynosi 10 kg. Jednakże każdy z produktów musi posiadać odpowiedni certyfikat UE (EU Heath Mark).

Służba zdrowia. Szczepienia nie są wymagane, nie występują też żadne zagrożenia sanitarno-epidemiologiczne. Nie ma problemu z dostępem do opieki medycznej, choć najczęściej jest ona płatna. Dlatego też przed wyjazdem należy zaopatrzyć się w Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego – EKUZ (European Heath Insurance Card – EHIC). EKUZ uprawnia do bezpłatnego korzystania tylko z podstawowych usług medycznych, na zasadach obowiązujących w Republice Irlandii. W skład tych usług wchodzą sytuacje zagrożenia zdrowia bądź życia, nagłe wypadki, zatrucia czy zachorowania. Z tego względu wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego zawierającego ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków, pokrywające koszty leczenia, a także przewiezienia chorego do Polski, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Przed rozpoczęciem wizyty należy przedstawić kartę ubezpieczenia zdrowotnego i podkreślić, że wizyta ma się odbyć w ramach regulacji UE. Leczenie szpitalne w nagłych wypadkach (tel. pogotowia w Irlandii: 999 lub 112) jest bezpłatne w szpitalach publicznych.

Kierowcy. W Irlandii obowiązuje lewostronny ruch drogowy. Maksymalny dopuszczalny poziom alkoholu we krwi podczas prowadzenia samochodu wynosi 0,8 promila. Prawo jazdy (zarówno starego, jak i nowego wzoru) wydane przez polskie władze uprawnia do prowadzenia pojazdu w Irlandii i zachowuje ważność do daty określonej w dokumencie lub przepisami krajowymi. Nie jest natomiast uznawane międzynarodowe prawo jazdy. Konieczne jest posiadanie dowodu opłacenia podatku drogowego i ubezpieczenia. Sam fakt wjazdu na teren Republiki należy natomiast zgłosić służbom granicznym (Customs) w ciągu doby po przekroczeniu granicy. Wysokość podatku rejestracyjnego wynosi 23–30% wartości rynkowej samochodu.

Warto wiedzieć

• Pomoc w nagłych wypadkach można uzyskać pod numerem telefonu 999 lub 112.
• Banki i urzędy otwarte są zwykle w godz. 10.00–16.00. Jeden dzień w tygodniu (zazwyczaj w czwartek) instytucje te otwarte są do godz. 17.00. Sklepy otwarte są od poniedziałku do soboty (często także w niedzielę), najczęściej w godz. 10.00–18.00, duże obiekty handlowe w godz. 9.00–20.00. Czwartek jest w Irlandii dniem handlowym: sklepy są otwarte do godziny 20.00, czasem nawet do 21.00.
• Koszty życia w Irlandii należą do najwyższych w Europie.

• Obowiązuje całkowity zakaz palenia w pubach i restauracjach

Polskie placówki

Ambasada RP w Dublinie
5 Ailesbury Road
Ballsbridge
Dublin 4
Tel.: (00-353 1) 283 08 55
Faks: (00-353 1) 269 83 09
E-mail: dublin.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny
4-8 Eden Quay, III piętro, Dublin 1
Tel.: (00-353 1) 871 80 20
Tel. dyżurny: (00-353) 872 277 085
Faks: (00-353 1) 872 77 92
E-mail: consul@dublin.polemb.net
Strona internetowa: www.dublin.polemb.net

Powierzchnia: 41 526 km²

Ludność: 16 mln 509 tys.

Języki: urzędowe: niderlandzki i fryzyjski a ponadto niemiecki, angielski

Waluta: 1 euro (EUR) = 100 centów

Główne miasta: Amsterdam, Rotterdam, Haga, Utrecht, Eindhoven, Tilburg

Informacje ogólne

Królestwo Niderlandów leży w Europie Zachodniej nad M. Północnym, ale w jego skład wchodzą również terytoria zamorskie – Antyle Holenderskie i Aruba. Holandia graniczy z Belgią oraz Niemcami, stolicą konstytucyjną jest Amsterdam, choć rząd ma swą siedzibę w Hadze. Kraj jest jednorodny narodowościowo a wśród mniejszych społeczności występują: Turcy, Marokańczycy i Niemcy. Holandia kojarzy się z niespotykaną w całej Europie atmosferą luzu i tolerancji. Wystarczy jedna wizyta w tym niewielkim kraju by przekonać się jak wiele atrakcji czeka tu na turystę.

Warunki naturalne

Holandia to kraj nizinny leżący w dorzeczu Renu, Mozy i Skaldy. Najwyższe wzniesienie Vaalserberg osiąga wysokość zaledwie 321 m n.p.m. Około 25% powierzchni kraju leży poniżej poziomu morza a obszary te zwane są polderami, dziś mogą zaliczać się do lądu dzięki uporowi i odwiecznej walce mieszkańców Niderlandów z morzem. Wiatraki, które stanowią dziś nieodłączny element krajobrazu Holandii, służyły kiedyś do przepompowywania wody z obszarów wydartych morzu. Klimat Holandii jest morski i umiarkowany o niezbyt ciepłych latach i łagodnych zimach.

Komunikacja

Rotterdam jest największym portem morskim świata a drogi wodne i śródlądowe mają największe znaczenie dla holenderskiej gospodarki. Sieć dróg kołowych i kolejowych jest dobrze rozwinięta a połączenia lotnicze komunikują Holandię z całym światem. Największym portem lotniczym jest Schipol k. Amsterdamu.

Tego nie możesz przegapić

Wspaniałym centrum turystycznym jest Amsterdam położony na wyspach złączonych setkami mostów, przerzuconych nad licznymi kanałami, co nadaje mu niezwykły charakter i uzasadnia miano „Wenecji Północy”. Nazwa miasta oznacza tamę na rzece Amstel. Amsterdam to tysiące wysokich i wąskich domów nad kanałami, wiele placów targowych i niezliczona wprost ilość rowerzystów. Sercem miasta jest plac Dam z potężnym Pałacem Królewskim, kościołem Nieuwe Kerk, Pomnikiem Pamięci Narodowej oraz Muzeum Madame Tussaud. Od placu rozchodzą się ulice doskonałe na spacery i zakupy, dzięki dużej ilości sklepów. Podziw budzi kilkadziesiąt miejskich muzeów, wśród nich Muzeum Narodowe (Rijkmuseum) przedstawiające w eksponatach i obrazach historię Holandii oraz chroniące dzieła wybitnych malarzy, w tym Straż Nocną Rembrandta. Do ciekawych należą również: Muzeum van Gogha, Dom Rembrandta, Muzeum Tropiku, Muzeum Haszyszu, Marihuany i Konopi (jedyne takie na świecie) czy Dom Anny Frank. Warto zobaczyć Bloemenmarkt – targ kwiatowy nad kanałem Singel czy Cannabis Cup – jedyny w swoim rodzaju targ marihuany. Do niewątpliwych atrakcji należą Concertgebouw – sala koncertowa z XIX w., Diamantbeurs – giełda diamentów, Dzielnica Czerwonych Latarni (odradzamy robienie zdjęć paniom w witrynach), Magere Brug (najsłynniejszy most Amsterdamu), plac Rembrandtplein otoczony przez bary i puby, Oude Kerk – najstarszy kościół w mieście, Waga Miejska z XV w., browar Heinekena, Coffeeshops – legalne palarnie marihuany oraz przejażdżki łódkami po kanałach. Ze stolicy warto wybrać się do pobliskiego Haarlemu słynącego z Muzeum Franza Halsa, galerii sztuki oraz pięknych kościołów i kamienic mieszczańskich. Wart uwagi jest urokliwy Edam, port morski Enkuizen, Zaanse Schans – rekonstrukcja wsi holenderskiej, Texel – wyspa doskonała na przejażdżki rowerowe i spacery czy Zandvoort – popularne kąpielisko nad M. Północnym.

Wielkim centrum turystycznym jest także Rotterdam, w czasie II wojny światowej zniszczony a później odbudowany w nowoczesnym stylu. Do miejskich perełek należą muzeum sztuki nowoczesnej Kunsthal oraz Boijmans van Beuningen Museum – doskonale przygotowana galeria sztuki. Dużą atrakcją jest Euromast – prawie 200-metrowa konstrukcja, ze szczytu której rozciąga się doskonały widok.

Nie mniej interesująca jest Haga ze znakomitą galerią malarstwa – Mauritshuis. W muzeum tym znajduje się Mesdag Panorama – obraz o rozmiarach 15 m wysokości i 130 m długości. Haga obejmuje również nadmorski kurort Scheveningen, w pobliżu znajdziemy wielką atrakcję park Madurodam – miniaturę całego kraju, nazywany Holandią w łupinie orzecha.

Park Keukenhof to największy ogród kwiatowy na świecie. W parku skomponowano kwitnące kwiaty cebulowe ze starymi drzewami, krzewami i fontannami. Wiosną odbywa się tu festiwal tulipanów. Największa na świecie giełda kwiatowa znajduje się jednak w Aalsmer, miasto jest jednocześnie ośrodkiem sportów wodnych.

Lejda jest starym uniwersyteckim miastem, tutaj urodził się Rembrandt. Najważniejsze zabytki to Twierdza Burcht, ratusz, kościoły: Pieterskerk, Hooglandse Kerk i Dom Wagi. Urokliwą miejscowością  jest Delft o pięknym zabytkowym centrum. Miasto słynie z tzw. delftów – ciekawej niebiesko-białej ceramiki. Znajduje się tu też kilka godnych uwagi zabytków: Nieuwe Kerk w stylu gotyckim ze 115-metrową wieżą, Oude Kerk z 1250 r., renesansowy ratusz.

Miasto Gouda słynie z produkcji serów o tej samej nazwie oraz z produkcji świec, porcelanowych fajek i wafli przekładanych syropem. Warto zajrzeć też do Utrechtu pełnego romańskich i gotyckich kościołów, znajduje się tu polski cmentarz wojskowy. Najważniejszym zabytkiem jest katedra z XIII w. – Domkerk.

Północ Holandii to m.in. miasto Groningen ze wspaniałym Muzeum Miejskim. W okolicach można się wybrać na tradycyjne „wandlopen” czyli wędrówki po błocie, najlepiej z przewodnikiem. Leżące u północnych wybrzeży Wyspy Fryzyjskie z pewnością dostarczą wielu emocji np. Vlieland jest cichą, pełną lasów i wydm wyspą, Terschelling jest dzika i wietrzna a Schiermonnikoog nastrojowa.

We wschodniej Holandii wiele jest urokliwych, małych wsi i miasteczek, które są równie zachęcające jak metropolie. Do takich należy Giethoorn – wieś położona wśród jezior i mokradeł, gdzie jedynym środkiem komunikacji są łódki. Bardzo popularne są Staphorst i Rouveen znane ze strojów ludowych i purytańskich obyczajów. Zachęcające jest także Urk oferujące wędrówki po zaporze czy miasto Arnhem słynne z powodu stoczonej tu podczas II wojny światowej bitwy. W okolicach miasta dwa parki narodowe: Veluzoom – najstarszy w kraju oraz Hoge Veluwe chroniący rozległe lasy i wrzosowiska.

Holandia Południowa słynie z miasta Breda szczycącego się gotyckim kościołem na pięknym rynku. Znajduje się tu polski cmentarz wojenny i Generaal Maczek Museum. Do atrakcji zalicza się też zamek z XVI w. i staromiejska dzielnica otoczona kanałami. Innym dużym ośrodkiem jest Maastricht – eleganckie miasto pomiędzy Belgią a Niemcami. To najstarsze miasto Holandii urzeka uliczkami i widokami a słynie przede wszystkim z podpisanego tutaj traktatu Unii Europejskiej. Będąc w Holandii w lutym nie można przegapić fantastycznego karnawału Bergen-op-Zoom a latem należy koniecznie dotrzeć do południowej Limburgii, która słynie z tras rowerowych prowadzących po bardzo widokowych terenach.

To jest ważne

PRZEPISY WJAZDOWE I CELNE. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Euro­pejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży upraw­niającym do wjazdu i pobytu na terytorium Królestwa Niderlandów jest paszport bądź dowód osobisty. W związku ze zniesieniem granic we­wnętrz­nych w państwach Unii Europejskiej kontrole celne osób i po­jazdów przeprowadzane są na całym terytorium Ni­derlandów. Policja oraz służby celne (Douane) mogą kontrolować legalność pobytu cudzoziemców oraz posiadanych przez nich przed­miotów, sprawdzać dokumenty, zawartość bagażu, przeszukiwać samo­chody oraz znajdujące się w nich skrytki. Obowiązuje bezwzględny wymóg posiadania przy sobie dokumentu tożsamości – dotyczący to obywateli niderlandzkich oraz cudzoziemców. Obejmuje on nie tylko osoby pełnoletnie, ale również młodzież od 14 roku życia. Nieposiadanie dokumentu karane jest mandatem.

W Niderlandach dozwolone jest posiadanie tzw. miękkich narkotyków (soft drugs), ale tylko w niewielkich ilościach przeznaczonych na własny użytek. Posiadanie większej ich ilości, przewożenie lub handel nimi to czyny zabroniony podlegające karze. Całkowicie zabronione jest posiadanie twardych narkotyków (hard drugs). W przypadku pobytu dłuższego niż 90 dni należy dopełnić obowiązku meldunkowego. Formalności meldunkowych dokonuje się we właściwym dla miejsca pobytu urzędzie gminy (Gemeentehuis). Uwaga: większość gmin niderlandzkich w procedurze meldunkowej odnoszącej się do cudzoziemców żąda przedstawienia paszportu, odmawiając uwzględnienia dowodu osobistego.

SŁUŻBA ZDROWIA. W przypadku pobytów turystycznych korzystanie z usług medycznych w podstawowym zakresie zapewnia Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Biorąc pod uwagę wysokie koszty usług medycznych nie refundowanych w ramach EKUZ wskazane jest wykupienie dodatkowych ubezpieczeń indywidualnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Aby uzyskać zwrot kosztów medycznych, należy zachować oryginały rachunków oraz dowodów zapłaty. Na dowodzie zapłaty za lekarstwa powinny być wyszczególnione zakupione leki oraz dane lekarza, który je przepisał. Zwrotu kosztów można dochodzić jeszcze podczas pobytu w Niderlandach, w AGIS Zorgverzekeringen, bądź po powrocie do kraju we właściwym oddziale NFZ.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW. Korzystanie z dróg publicznych i autostrad jest bezpłatne. Maksymalna prędkość w terenie zabu­dowanym wynosi 50 km/godz., a na autostradach 120 km/godz. Przestrzeganie dozwolonej prędkości jest skrupulatnie kontro­lo­wane przez policję poprzez bardzo rozbudowany system fotoradarów. Przekroczenie dozwolonej prędkości o ponad 50 km/godz. grozi konfiskatą samochodu. Prawo niderlandzkie zawiera bardzo precyzyjny katalog wykroczeń drogowych i kar za każde z nich. W związku z tym podejmowanie przez kierowcę dyskusji z policją drogową na temat wymiaru mandatu za wykroczenie jest bezcelowe i z reguły tylko pogarsza sytuację. Cudzoziemcy nieposiadający w Niderlandach miejsca zameldowania zobowiązani są do uiszczania mandatów w gotówce, bezpośrednio po zaistnieniu wykroczenia będącego podstawą dla ukarania. Odmowa zapłaty mandatu na miejscu wiąże się ze skierowaniem sprawy na drogę sądową oraz zatrzymaniem pojazdu na parkingu policyjnym do momentu uregulowania płatności.

Dopuszczalny poziom alkoholu w organizmie kierowcy nie może przekraczać 0,54‰.

Kierowcy powinni zwracać szczególną uwagę na rowerzystów, którzy na ścieżkach rowerowych mają bezwzględ­ne pierwszeń­stwo. W strefach miejskich ze względu na bardzo duże natężenie ruchu występują trudności z parkowaniem. Należy bezwzględnie przestrzegać ograniczeń w parkowaniu. Parkowanie w miastach jest w ciągu dnia odpłatne (np. w godz. 6.00–17.00). W dużych miastach opłaty za parkowanie obo­wiązują także w godzinach nocnych. Służby kontrolujące opłaty są bardzo sprawne: po stwierdzeniu braku opłaty nakładają na koło samochodu blokadę, którą zdejmują po zapłaceniu mandatu gotówką. Nie można uzyskać odroczenia terminu płatności mandatu na okres dłuższy niż 24 godziny. Po tym terminie służby porządkowe odholowują pojazd na parking policyjny. Aby go odebrać, należy zapłacić mandat oraz dodatkowo pokryć koszty holowania (ok. 240 EUR w zależności od miejscowych przepisów ustalanych przez gminy) i parkowania (wysokość opłaty zależy od czasu parkowania).

Należy pamiętać, że spanie w samochodzie zaparkowanym na ulicy w mieście lub na parkingu przy autostradzie jest nie­dozwolone i grozi za to mandat.

Polskie placówki

Ambasada RP w Hadze
Alexanderstraat 25
2514 JM Den Haag
Tel.: (00-3170) 799 01 10
Faks: (00-3170) 799 01 37
E-mail: haga.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Konsulat RP w Amsterdamie
Konsul Honorowy, Willem Frederik Dutilh (jęz.: niderlandzki, angielski)
B.A. van Doorn & Company B.V.
Herengracht 479
1017 BS Amsterdam, Holandia
tel.: (00-31-20) 428-46-31
fax: (00-31-20) 428-53-44
e-mail: dutilh@poolsconsulat.nl

Konsulat Holenderski RP w Apeldoorn
Konsul Honorowy, Johannes Gesinus Bax (jęz.: niderlandzki, angielski)
Sophialaan 46, P.O. Box  4, 7300 AA – Apeldoorn
tel.: (00-31-55) 527-47-89
fax: (00-31-55) 578-90-53
e-mail: info@talens.com

Powierzchnia: 504 645 km²

Ludność: 46 mln 661 tys.

Język: hiszpański

Waluta: 1 euro (EUR) = 100 centów

Główne miasta: Madryt, Barcelona, Walencja, Sewilla, Saragossa, Malaga

Informacje ogólne

Hiszpania zajmuje prawie całą powierzchnię Półwyspu Iberyjskiego, w jej skład wchodzą także Baleary, Wyspy Kanaryjskie oraz terytoria suwerenne w Afryce.

Hiszpania jest krajem jednolitym narodowościowo mimo zróżnicowania rasowego i silnych różnic dzielnicowych. Hiszpania graniczy z Francją, Andorą, Portugalią i z Gibraltarem należącym do Wielkiej Brytanii. Kraj słynie z kolorowych i tanecznych fiest, walk byków, romantycznych miast oraz złotych piasków plaż. Pobyt w Hiszpanii to gwarantowana przygoda w połączeniu z najlepszym odpoczynkiem.

Warunki naturalne

Hiszpania jest krajem wyżynno – górskim a jej część środkową zajmuje wyżyna zwana Mesetą Iberyjską. Na południu znajdziemy najwyższe szczyty kraju – Mulhalcen (3478 m n.p.m.) i Pico de Veleta (3392 m n.p.m.). Klimat kraju jest zróżnicowany, zależny od wielu czynników i tak np. wewnątrz kraju spotkamy się z klimatem kontynentalnym, wzdłuż wybrzeży M. Śródziemnego lata są upalne a zimy łagodne, na wybrzeżu Atlantyku mamy łagodny klimat morski a na obszarach górskich klimat surowy ale wilgotny. Systemy rzek i jezior są słabo rozwinięte ale przy linii brzegowej występują jeziora lagunowe.

Komunikacja

Sieć linii kolejowych jest raczej słabo rozwinięta, rozbudowują się natomiast drogi szybkiego ruchu i autostrady. Doskonale rozwinięty jest transport morski a główne porty znajdują się w Barcelonie, Bilbao, Kadyksie, Walencji czy Palmie ale najważniejszą rolę dla turystyki odgrywa transport lotniczy a najważniejsze porty lotnicze to: Barajas w Madrycie, Pral w Barcelonie, Las Palmas.

Tego nie możesz przegapić

Z pewnością nie można przegapić Madrytu, choć jest miastem które raczej nie zachwyca w pierwszym kontakcie. Zyskuje jednak przy bliższym poznaniu a atrakcje architektoniczne nie pozwalają wątpić o jego wielkości. Iście królewski jest Palacio Real – niezwykle szykowna była rezydencja królewska. Symbolem Madrytu jest Plaza Mayor (Główny Plac) z pomnikiem konnym Filipa III, choć tak naprawdę centrum miasta stanowi Puerta del Sol (Brama Słońca) – owalny plac w otoczeniu XVIII-wiecznych kremowych domów. Na środku znajduje się posąg niedźwiedzia jedzącego owoce z drzewa poziomkowego. Płytą chodnikową oznaczony tu jest kilometr zero, od którego mierzy się wszystkie odległości. Klasztor Descalzas Reales ze względu na swą kolekcję dzieł sztuki jest wyjątkowy, ale dopiero muzeum sztuki El Prado – jedna z największych galerii na świecie, robi wrażenie bogatymi zbiorami prac m.in El Greco, Velasqueza, Goi, Murilla, Rafaela, Tycjana, Caravaggia, Rubensa, Boscha i wielu innych. Jednak „Guernica” autorstwa Pablo Picasso mieści się w innym wielkim muzeum – Reina Sofia. Ponadto w parku Retiro podziwiać możemy Pałac Kryształowy a na El Rastro najsłynniejszy madrycki targ czynny w niedzielę. Warto odwiedzić świątynię Debod poświęconą egipskiemu bogu Amonowi a w dzielnicy Huertas spróbować najsłynniejszego hiszpańskiego specjału – tapas. W okolicach Madrytu godne polecenia jest Toledo w całości wpisane na listę UNESCO. Miasto słynie z gotyckiej katedry mieszczącej groby królów hiszpańskich, średniowiecznego alkazaru i murów obronnych oraz żydowskich synagog. U stóp Sierra Guadarrama leży klasztor i zamek El Escorial – rezydencja króla Filipa II, gdzie zgromadzono liczne dzieła sztuki. Kolejne atrakcje to Valle de los Caidos – słynna Dolina Poległych czy Aranjuez nad rzeką Tag wpisany na listę UNESCO. Na południe od Madrytu leży urocza rolnicza kraina Kastylia La Mancha, gdzie stylizowane wiatraki nawiązują do powieści Cervantesa o Don Kichocie. Na północ od stolicy leży region Kastylia Leon z Salamanką – bardzo urokliwym miastem ze słynnym uniwersytetem z XIII w., w Burgos znajdziemy gotycką katedrę – majstersztyk  średniowiecznej sztuki a w Leonie równie imponującą budowlę o wspaniałych witrażach. Nieco bliżej Madrytu usytuowane są tak wspaniałe zabytki jak rzymski akwedukt w Segowii czy romańskie mury obronne w Avili.

Północ Hiszpanii to regiony takie jak Galicja, Asturia, Kantabria i Baskonia. Interesująco prezentują się tu wybrzeża riasowe o zatopionych dolnych odcinkach rzek. Plażować możemy w wielu ośrodkach na odcinkach Costa Cantabrica (San Sebastian, Bilbao, Santander), Costa Verole (Gijon, Ferrol del Caudillo) czy na Rias Bajas w Vigon. Wyjątkowym miastem w tym rejonie jest Santiago de Compostela – cel pielgrzymek do grobu Apostoła Jakuba Starszego, gdzie wybudowano imponującą katedrę pod jego wezwaniem. W Galicji warto odwiedzić także Lugo z najlepiej zachowanym w Hiszpanii murem rzymskim z III w. czy La Corunę ulokowaną na urokliwym cyplu, zachwycającą zamkiem, kościołami i rzymską latarnią morską. W Asturii zachęcające jest Oviedo z przedromańskimi świątyniami i katedrą San Salvador. Musimy zasmakować tu sidry – narodowego napoju Asturii. Góry Kantabryjskie skrywają jaskinię Altamira, gdzie znajdują się najstarsze ryty i malowidła naskalne sprzed 15 tys. lat. Kraj Basków słynie z miasta Guernica uwiecznionego na obrazie Picasso . W Pampelunie corocznie odbywają się tradycyjne gonitwy byków ale miasto słynie także z rzymskich murów obronnych i romańskiego pałacu de Reyes. W stolicy regionu, Bilbao, zachwyci nas Muzeum Guggenheima o niezwykłej architekturze budynku.

Na terenie Pirenejów leży region Aragonia, który obfituje w trasy do niezwykłych wędrówek np. w dolinie Hencho i Anso, w liczne klasztory np. San Juan de la Pena oraz wiele uzdrowisk np. Caldas czy Benasque. El Monasterio de Piedra to oaza wodospadów, grot i jezior, Park Narodowy Ordesa to obszar chronionej dzikiej przyrody ale największą atrakcją jest Saragossa z olśniewającymi zabytkami w stylu mauretańskim np. Pałac Aljaferia oraz pozostałymi atrakcjami np. katedra San Salvador czy bazylika Nuestra Senora del Pilar.

Kolejną krainą jest Katalonia, to tutaj znajduje się najbardziej popularne wybrzeże Costa Brava (Rosas, Palamos, Lloret de Mar, Mataro, Calella) i nie mniej popularne Costa Daurada z miastami Sitges czy Tarragona mieszcząca największe opactwo cystersów w Europie. W całym regionie poznamy miejsca związane z twórczością Salvadora Dali, możemy wkroczyć na szlak romański prowadzący do najpiękniejszych kościołów i kapliczek a w Port Aventura – ogromnym parku tematycznym, możemy odwiedzić 5 kontynentów w jeden dzień. Stolicą Katalonii jest Barcelona, miasto pełne życia, dynamiczne i co krok nęcące swymi rozrywkami. Koniecznie musimy przejść się główną ulicą miasta Las Ramblas, zwiedzić wzgórze Montjuich z muzeum sztuki katalońskiej i Wioską Hiszpańską oraz odwiedzić Stare Miasto (Barrio Gotico) z gotycką katedrą św. Eulalii, wąskimi uliczkami i symbolem Barcelony – modernistycznym kościołem La Sagrada Familia projektu Antonio Gaudiego. Warto wjechać na legendarny szczyt Monserrat z klasztorem Benedyktynów.

Walencja i Murcja to regiony wschodniego wybrzeża Hiszpanii, które dzieli się na trzy odcinki. Costa del Azahar to przede wszystkim kąpieliska Vinaroz, Benicarlo, Castellon de la Plana, Sagunto, Oliva. Średniowieczne Sagunto zachwyca imponującą mauretańską fortecą. Costa Blanca to ośrodki w Altea, Villajayosa, Torevieja, Aguilas. Warto wybrać się na Penyol d’Ifach – wapienną skałę z której szczytu roztacza się przepiękny widok. Costa Calida to głównie ośrodki w Murcji i Kartagenie. Kartagena słynie z rzymskich wykopalisk, barokowych i secesyjnych budowli a Murcja zachwyca katedrą z barokową fasadą. Walencja jest trzecim co do wielkości miastem Hiszpanii. Do głównych zabytków należą Pałac Kortezów – siedziba rządu regionu, Basilica de la Virge dels Desamparats pełna kwiatów i świec, Katedra Walencji gdzie przechowywany jest udostępniony do oglądania puchar uznawany za Święty Graal. W czasie święta Las Fallas, 15-go marca, wystawiane są rzeźby z papieru i wosku by kilka dni później zostać spalone. W ciągu tych kilku dni zabawa na ulicach trwa nieustannie.

Andaluzyjski odcinek wybrzeża zwany Costa del Sol to najwspanialszy rejon wypoczynkowy Hiszpanii. Światowej sławy kąpieliska to Almeria, Motril, Torremolinos, Estepona, Algeciras, Tarifa z której odpływają promy do Maroka, Marbella gdzie wypoczywają najbogatsi i oczywiście Malaga z olbrzymią katedrą i twierdzą arabską Alcazaba. Innym odcinkiem jest Costa de la Luz. Na turystów czekają doskonale przygotowane kąpieliska w Kadyksie i Huelva oraz Park Narodowy Donana u ujścia Gwadalkiwiru wpisany na listę UNESCO. Wschodnia część Andaluzji to Costa Tropical leżąca u stóp gór Sierra Nevada. Najważniejszy ośrodek to Almunecar, wspaniałym miastem jest Granada z zespołem forteczno-pałacowym Alhambra z X w. Do niezwykłych miast Hiszpanii zalicza się także andaluzyjska Sewilla uważana za stolicą flamenco. Szczyt atmosfery zabawy miasto osiąga w okresie Ferii Kwietniowej. Znajduje się tu czwarta co do wielkości  świątynia chrześcijańska na świecie – katedra de Santa Maria powstała w miejscu dawnego meczetu a pozostawiony minaret Givalda wkomponowano w bryłę kościoła. Do ważnych zabytków należą Alkazar – dawny pałac królewski, wieża Torre del Oro, arena walk byków czy Dom Piłata. Cordoba była kiedyś największym miastem Europy, dziś najważniejszym zabytkiem jest meczet Omajidów – La Mezquita. Na uwagę zasługuje również Miejskie Muzeum Tauromachii i Sztuki Kordobańskiej oraz liczne pałace i kościoły.

Wspaniałym hiszpańskim rejonem wypoczynkowym jest archipelag Balearów – Majorka, Minorka, Ibiza, Formentera i Cabrera. Największą wyspą jest Majorka a głównym miastem wyspy jest Palma de Mallorca. Na uwagę zasługuje tu katedra, pałac de l’Almudaina oraz niezliczone ilości klubów i barów. Ciekawie prezentuje się Valldemossa z klasztorem, Deia z cudownymi widokami z urwiska oraz kąpieliska Puerto Soller, Pallensa, Puerto de Alcudia. Na Minorce uwagę przykuwa osada Talati de Dalt, labirynt uliczek Ciutadelli oraz widoki z Monte Toro. Głównym miastem wyspy jest Mahon. Wśród kurortów Ibizy wyróżnia się miasto Ibiza z piękną starówką, olbrzymimi klubami i najlepszymi światowymi DJ-ami. Inne miasta to: San Antonio z niezwykłymi barami nad zatoką „zachodzącego słńca”, Abad, Santa Eulalia. Na Ibizie zwiedzać może liczne wypłukane w wapieniu jaskinie a przede wszystkim wypoczywać na niezliczonych plażach. Formentera zachowała swój dziewiczy charakter, zachwyca przepięknymi widokami i bardzo chętnie fotografowaną latarnią morską na klifie w La Mola.

Wyspy Kanaryjskie to archipelag wielu wysp, spośród których najważniejsze to: Teneryfa, Fuerteventura, Gran Canaria, Lanzarotte, La Palma, Gomera i Hierro. Wszystkie powstały dzięki działalności wulkanicznej a doskonały klimat i pejzaże archipelagu przyciągają wielu odwiedzających. Na Gran Canarii najważniejszym miastem jest Las Palmas ze starą dzielnicą Veguetą. W Maspalomas możemy odbyć wędrówkę przez wydmy a w oazie palmowej odbyć przejażdżkę na grzbiecie wielbłąda. Fuerteventura oferuje relaks na Półwyspie Jandia, wycieczki po interesującym wnętrzu wyspy połączone z podziwianiem zabytkowych wiatraków. Lanzarote oferuje park wulkaniczny z księżycowym krajobrazem Timanfaya, krater El Golfo, kaktusowy ogród wulkaniczny czy przeprawę wnętrzem tunelu z lawy. Na Teneryfie uczestniczyć możemy w karnawałowym szaleństwie w Santa Cruz, wjechać kolejką na La Rambleta, podziwiać uliczki i naturalne baseny w wulkanicznych skałach Garachico, zobaczyć rezydencje i kościoły w La Lagunie i La Orotavie. Gomera przyciąga Parkiem Narodowym Garajonay chroniącym wawrzynowe lasy deszczowe. Zobaczymy tu niezwykłe formacje bazaltowe w Los Organos oraz popisy delfinów. La Palma zaprasza na wycieczkę do obserwatorium astronomicznego w Parku Narodowym Caldera de Taburiente. Jest najbardziej zieloną wyspą Kanarów i często nazywana jest piękną wyspą (Isla Bonita). Na Hierro możemy wypoczywać na plaży w Tamaduste, podziwiać widoki z Mirrador de la Pena oraz wybrać się na wycieczkę krętą drogą przez las El Pinar.

To jest ważne

Przepisy wjazdowe i celne. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) do 90 dni na terytorium Królestwa Hiszpanii jest paszport bądź dowód osobisty. Przepisy celne są zgodne z normami unijnymi. Wyspy Kanaryjskie, choć należą do Unii Celnej, nie podlegają unijnemu ustawodawstwu o ujednoliceniu podatków, toteż tam również nie ma zastosowania podatek VAT. Z formalnego punktu widzenia nie istnieje obowiązek meldunkowy (poza hotelami).

Służba zdrowia. Publiczna opieka zdrowotna jest bezpłatna w podstawowym zakresie. Mają do niej dostęp wszystkie osoby mające stałe zameldowanie oraz turyści legitymujący się Europejską Kartą Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). Szczegółowe informacje o EKUZ zamieszczone są na stronach internetowych NFZ: www.nfz.gov.pl. Dokument ten nie jest honorowany w prywatnych klinikach i gabinetach lekarskich w Hiszpanii. Koszt zwykłej wizyty lekarskiej waha się w granicach od 40 do 60 EUR, doba pobytu w szpitalu (bez badań) kosztuje ok. 180 EUR.

Bezpieczeństwo. W ostatnim roku wzrosło zagrożenie związane z działalnością ETA. Dodatkowe z powodu zagrożenia ze strony terroryzmu międzynarodowego kontrole na lotniskach oraz dworcach z reguły są bardzo dokładne. Najbardziej realnym zagrożeniem dla turystów jest przestępczość pospolita, głównie napady rabunkowe i kradzieże kieszonkowe. Należy uważać na rabusiów na motocyklach lub motorowerach, którzy wyrywają torebki przechodniom, a także na celowe przebijanie opon samochodowych i kradzieże pod pretekstem pomocy.

Warto wiedzieć

• W wielu hotelach do zameldowania nadal preferowany jest paszport. Może się zdarzyć, że dowody osobiste nie będą akceptowane
• Kradzież dokumentów należy zgłosić na najbliższym posterunku policji

• W przypadku kradzieży pieniędzy i braku środków finansowych na pobyt czy na powrót do kraju można zadzwonić na telefon stacjonarny krewnych lub znajomych za pomocą linii Poland Direct (rozmowa na koszt abonenta) – nr 900990481. Firmy przekazujące pieniądze, np. Western Union, umożliwiają błyskawiczny przelew pieniędzy, które można pobrać w Hiszpanii w wielu biurach podróży i bankach na podstawie dokumentu tożsamości i numeru-hasła ustalonego z nadawcą.

Polskie placówki

Ambasada RP w Madrycie
c/Guisando, 23-bis
28035 Madrid
Tel.: (00-34) 913 736 605
Faks: (00-34) 913 736 624

E-mail: madryt.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny Ambasady RP w Madrycie
c/Guisando, 23-bis
28035 Madrid
Tel.: (00-34) 91373 60 49
Faks: (00-34) 91373 66 24
Strona internetowa: www.madrid.polemb.net
Instytut Polski w Madrycie
c/ Felipe IV 12, Bajo A
28014 Mardrid
tel. (0034) 91 429 86 72
fax. (0034)91 429 86 82
Strona internetowa: www.culturapolaca.es

Konsulat Generalny RP w Barcelonie
Av. Diagonal, 593-595, 6 piso 1 A
08014 Barcelona
Tel.: (00-34) 93322 05 42,  93322 72 34
Faks: (00-34) 93322 29 07
Strona internetowa: www.barcelonakg.polemb.net

E-mail: barcelona.kg.sekretariat@msz.gov.pl

Konsulat RP w Walencji
Konsul Honorowy, Ramón Sentis Duran (jęz. hiszpański, kataloński, angielski, włoski)
Avda. de Las Cortes Valencianas, 35-1°-Pta. 2, 46015 Valencia, Hiszpania
tel.: (00-34-96) 358-00-02
fax: (00-34-96) 358-01-68
e-mail: consulpolvalencia@ono.com, info@polonia-valencia.es

Konsulat RP w Palma de Majorka
Konsul Honorowy, Sylvia Riera (jęz.: hiszpański, angielski, kataloński)
c/ Bartoloméu Sureda i Misseral, 4A 1o
07013 Palma de Mallorca, Baleares, Hiszpania
tel.: (00-34-971) 10-14-10
fax: (00-34-971) 609-455
e-mail: sylviariera@nueva-europa.com, jola_k4@hotmail.com

Konsulat RP  w Murcji
Konsul Honorowy, Jorge Matias Zieleniewski Redziejowski (jęz.: polski, hiszpański, angielski)
c/ Las Norias 1/2° B, 30009 Murcia, Hiszpania
tel./fax: (00-349-68) 29-89-41
e-mail: konsulatrpmurcia@ono.com

Konsulat RP  w Vigo
Konsul Honorowy, Juan Manuel Vieites Baptista de Sousa (jęz. hiszpański, francuski, angielski, portugalski)
Ctra. Colegio Universitario, 16
36310 Vigo, Hiszpania
tel.: (00-34-986) 469-301, 469-330
fax: (00-34-986) 469-269
e-mail: direccion@anfaco.es, jvieites@anfaco.es

Konsulat RP w Las Palmas de Gran Canaria
Konsul Honorowy, Bogdan Dziekoński (jęz. polski, hiszpański, angielski, rosyjski, niemiecki)
C/ Triana 104, 5° D
35002 Las Palmas de Gran Canaria, Hiszpania
tel.: (00-34-928) 366-982
fax: (00-34-928) 437-364
e-mail: consul@polonia.nom.es

Konsulat RP  w Pampelunie
Konsul Honorowy, Angel Tellechea Goyena (jęz. hiszpański, francuski, angielski, włoski, portugalski)
Avda. Pio XII n° 1, torre 3,5a planta (Edeficio Singular)
31002 Pamplona (Navarra), Hiszpania
tel.: (00-34-94) 82-21-303, 82-03-299
fax: (00-34-94) 82-27-007
e-mail: polska-consulado@gimex.es

Powierzchnia: 131 940 km²

Ludność: 11 mln 216 tys.

Język: urzędowy – grecki

Waluta: 1 euro (EUR) = 100 centów

Główne miasta: Ateny, Saloniki, Pireus, Patras, Heraklion, Wolos

Informacje ogólne

Grecja to kraj położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Ma dostęp do M. Egejskiego, M. Kreteńskiego, M. Jońskiego i M. Śródziemnego.

Oprócz części kontynentalnej do kraju należy znaczna liczba wysp m.in. Jońskie, Sporady, Cyklady, Dodekanez a także Rodos, Kreta i wiele innych. Grecja graniczy z Albanią, Macedonią, Bułgarią oraz Turcją a pod względem etnicznym jest bardzo jednolita, wśród mniejszości są Macedończycy, Turcy i Albańczycy. Gościnni mieszkańcy, starożytne zabytki oraz doskonała pogoda, ciepłe morza i piaszczyste plaże to wszystko czego potrzeba na wymarzonym urlopie a to oferuje nam właśnie antyczna Hellada.

Warunki naturalne

Grecja jest krajem górzystym a góry często stykają się z wybrzeżem morskim. Linia brzegowa jest bardzo silnie rozwinięta, zatoki głęboko wcinają się w ląd tworząc wiele półwyspów. Na terenie Grecji brak jest większych rzek a jeziora występują niezbyt licznie ale niektóre jak Prespa czy Janina są bardzo malownicze. Grecja pozostaje pod wpływem klimatu śródziemnomorskiego ale nawet w lecie na najwyższych szczytach np. na Olimpie (2917 m n.p.m.) leży śnieg. Okres bezdeszczowy trwa około 5 miesięcy a im bardziej na wschód tym opadów coraz mniej.

Komunikacja

Jako kraj morski Grecja doskonale rozwinęła transport wodny a najważniejsze porty znajdują się w Pireusie, Wolosie, Patrasie, Salonikach i Heraklionie. Sieć kolejowa jest stosunkowo słabo rozwinięta, sieć dróg kołowych natomiast jest w coraz lepszym stanie technicznym. Transport powietrzny to chyba najlepszy sposób na podróż do tego kraju, najważniejszym portem lotniczym są Ateny.

Tego nie możesz przegapić

Najczęściej odwiedzanym miastem Grecji jest jej stolica Ateny. Nad miastem dominują dwa wzgórza: Likebatos i Akropol. Wzgórze Akropolu zwieńczone jest Partenonem a na cały kompleks składają się: Propyleje, Erechtejon, Teatr Dionizosa, Odeon Herodesa, ruiny świątyni Zeusa Olimpijskiego, świątynia Ateny Nike, Pinakoteka, szczątki świątyni Artemidy Brauronia. U stóp wzgórza leży pełna zabytków dzielnica Plaka. Warte uwagi są również zbiory Narodowego Muzeum Archeologicznego, marmurowy stadion Likurga, forum rzymskie z Wieżą Wiatrów, biblioteka Hadriana, świątynia Posejdona na przylądku Sounion czy kościoły bizantyjskie np. Kapnikarea.

Kolejnym obszarem turystycznym jest Półwysep Peloponez związany z kulturą mykeńską. Główne miasto to Korynt, gdzie zachowały się starożytne zabytki architektury m.in. cytadela Akrokorynt z zachowanymi świątyniami Afrodyty i Apollina. W Mykenach najcenniejsze zabytki to ruiny cytadeli z XIV w p.n.e., w których odkryto groby Agamemnona i Klitajmestry. Pozostałości archeologiczne w Mykenach pasują doskonale do wydarzeń opisanych przez Homera. Epidauros słynie z ogromnego antycznego teatru, w którym organizuje się festiwale muzyczne i wystawia tragedie greckie. Dużym zainteresowaniem cieszy się Olimpia, gdzie rozpoczęła się tradycja igrzysk olimpijskich, Sparta o nielicznych pamiątkach potwierdzających dawną wielkość miasta czy Mistra, miasto o średniowiecznym rodowodzie i duchu tamtych czasów. Najbardziej uznane kąpieliska znajdują się w: Aigion, Paralia, Akrates czy Xylokastron (najszersze i najdłuższe plaże Grecji).

W Grecji Centralnej ważnym ośrodkiem turystycznym są Delfy położone na stokach Parnasu. W starożytności uznawane za środek świata były siedzibą słynnej wyroczni. Zabytki skupione są na skalnym tarasie w otoczeniu potężnych gór co nadaje starożytnemu sanktuarium Apollina wrażenie siły i wyniosłości. Niedaleko Aten leży miasteczko Maraton znane z bitwy jaką Grecy stoczyli z Persami. Posłaniec biegnący do Aten donieść o zwycięstwie Hellenów przemierzył podobno dystans jaki dziś jest do przebycia podczas biegu maratońskiego. Ważnym miastem jest Larisa słynąca z akropolu, antycznego teatru i mostu z okresu bizantyjskiego. Niedaleko stąd, nieopodal Kalambaki znajdziemy wspaniałą atrakcję Grecji. Meteory to zespół bizantyjskich monastyrów zbudowanych na szczytach skał wśród niesamowitej scenerii, wrażenia z pobytu są tak ogromne, że nie sposób pominąć tych niezwykłych budowli w naszych planach zwiedzania. Po dziś dzień nie wiadomo jak pierwsi mnisi dostali się na szczyty gór i wybudowali swe klasztory. Warto poznać Półwysep Pilio, ojczyznę mitycznych centaurów czy dolinę Karpenisiotis – raj dla wypoczywających aktywnie. Jeśli chodzi o kąpieliska to w pobliżu Aten znajdziemy wiele popularnych np. najstarsze Wouliameni, Glyfada, Liamos. Nad Zat. Koryncką równie godna polecenia jest Galaksidi – świetnie zachowana osada, dawniej jeden z głównych portów Grecji. Na Riwierze Attyckiej czyli odcinku od Pireusu po przylądek Sounion znajdziemy również doskonałe warunki do wypoczynku m.in. w Lagonissi i Ossias.

Grecja Północna i Zachodnia to kolejne interesujące obszary turystyczne. Największym miastem w tym rejonie są Saloniki o atmosferze bizantyjskiej przeszłości. Znajdują się tu wspaniałe zabytki m.in. kościół św. Demetriusza z VI w, Łuk i Mauzoleum Galeriusza z III w n.e. Biała Wieża uznawana za symbol miasta posiada doskonały punkt widokowy i gości w swych wnętrzach Muzeum Kultury Bizantyjskiej. Oprócz powyższych zachwycają bizantyjskie obwarowania i świątynie np. Agia Sofia oraz tureckie meczety, które podziwiać możemy w starej osmańskiej dzielnicy Kastra. Bardzo dużo emocji wzbudza wędrówka na szczyt najwyższej greckiej góry Olimp – mitycznej siedziby bogów greckich.  W regionie wypocząć możemy nad Jez. Prespa, który jest wymarzonym miejscem dla miłośników ptactwa i przyrody. Góra Athos na półwyspie Chalkidiki wyróżnia się dużą autonomią na terenie Grecji. W wyniosłych klasztorach, do których kobiety nie mają wstępu surowe życie poświęcone modlitwie i odosobnieniu prowadzą prawosławni mnisi.

Na obszarze Epiru, na skalnym cyplu leży miasto Janina w malowniczych okolicach Jez. Pamvotis i wysokich szczytów Pindos. Miasto słynie z osmańskiej twierdzy i osławionego bohatera Ali Paszy. Na północ od Janiny leży niezwykły region Zagori ze starymi kamiennymi rezydencjami, rozległymi lasami, wapiennymi skałami i głębokimi wąwozami.

Region wyspowy charakteryzuje się doskonałymi warunkami do beztroskiego wypoczynku. Popularnym celem jest Kreta, której skaliste wybrzeża przeplatają się z pięknymi plażami. Największym miastem jest Iraklion z niezwykłym muzeum sztuki minojskiej . Wspaniałym przykładem tej kultury epoki brązu jest jednak przede wszystkim pałac w Knossos związany z mitem o Minotaurze i legendarnym królem Minosem ale godne uwagi są także: Malia, Fajstos i Zakros. Warto zobaczyć fortyfikacje wzniesione przez Wenecjan w Retimno i Spinalonga. Takim miastem jest również Chania z zachwycającym Portem Weneckim, Starym Miastem, Loggią Wenecką i Halą Targową. Kreta słynie również z wąwozów, w tym najgłębszego w Europie Wąwozu Samaria, Groty Zeusa a przede wszystkim ze wspaniałych plaż i kąpielisk np. Matala, Paleochora, Plakia i Sitia.

Wspaniałymi plażami wyróżnia się Rodos – największa wyspa w obrębie Dodekanezu (Sporadów Południowych). Można tu zasmakować odrobiny luksusu i błogiego wypoczynku, główną atrakcją wyspy jest jej stolica o tej samej nazwie, z niezwykłą średniowieczną starówką. W Faliraki znajduje się ogromny park wodny, w Lindos akropol a w Ialissos doskonały punkt widokowy z klasztorem na szczycie. Z innych wysp Dodekanezu warto polecić Kos, Patmos, Karpathos, Astipalea czy Nissiros. Doskonałe warunki do wypoczynku posiada również Eubea. Znajduje się tu znane uzdrowisko Grecji – Aedipsos a piękne plaże sąsiadują z lasami sosnowymi. Eubea zaliczana jest niekiedy do archipelagu Sporadów Pónocnych, w jego skład wchodzą również takie urokliwe wysepki jak: Skiros, Skopelos, Skiathos czy Glosa.

Kolejnym archipelagiem są Cyklady słynące z niekończących się plaż, weneckich zamków i wiatraków. Największe atrakcje to: Delos – święte miasto, miejsce narodzin Apollina i Artemidy, Mykonos  – kwintesencja Grecji, gdzie co krok spotykamy tawerny, rybaków i ich domy oślepiające swą bielą, Santorini – wulkaniczna wyspa uważana za mityczną Atlantydę, Milos – znaleziono tu pomnik Afrodyty, obecnie eksponowany w muzeum Luwru, Ios – wspaniałe centrum rozrywkowe. Na Morzu Egejskim leżą ponadto inne wyspy warte odwiedzenia np. Samos ze wspaniałym muzeum archeologicznym, Ikaria w pobliżu której do morza miał spaść Ikar, Lesbos z doskonałymi łaźniami, Samotraka z sanktuarium Wielkich Bogów, miejsce odnalezienia słynnej rzeźby Nike oraz Chios z wpisanym na listę UNESCO klasztorem Nea Moni o bizantyjskich mozaikach.

U zachodnich wybrzeży Grecji leżą Wyspy Jońskie ze stolicą w Korfu na wyspie o tej samej nazwie. Korfu nazywana zieloną wyspą słynie z gajów oliwnych i górzystego charakteru. Stare Miasto stolicy wyspy wpisano na listę UNESCO a prócz tego słynie ono z weneckich fortów, starożytnej świątyni Artemidy, pałacu z XIX w. i malowniczych handlowych uliczek. Na północy wyspy zachwyca wspaniałe klifowe wybrzeże Peroulades a w Sidari fantazyjny Kanał Miłości. Wyspa Zakynthos przyciąga kameralnymi zatokami, uwagę przykuwają jaskinie w skałach oraz liczne baszty, zbrojownie i fortyfikacje. Kefalonia słynie z parku narodowego na górze Enos, Paksos i Antipaksos – dwie malutkie wysepki zachęcają do rejsów spacerowych a Itaka związana z legendarnym Odyseuszem pochwalić się może źródłem Aretuzy i Grotą Nimf.

To jest ważne

PRZEPISY WJAZDOWE I CELNE. Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Greckiej do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Przewóz towarów podlega ograniczeniom ilościowym na zasadach obowiązujących w UE. Obowiązek meldunkowy dotyczy tylko osób podejmujących pracę w ciągu pobytu 3-miesięcznego oraz osób pozostających w Grecji dłużej niż 90 dni.

SŁUŻBA ZDROWIA. Służba zdrowia – zarówno publiczna, jak i prywatna – jest ogólnie dostępna. Posiadacze Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ) mogą korzystać z publicznej służby zdrowia (przychodnie IKA i szpitale państwowe). EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Wykupienie prywatnego ubezpieczenia jest również istotne, gdy konieczny jest transport medyczny lub w razie zgonu.

INFORMACJE DLA KIEROWCÓW. W Grecji obowiązuje nakaz zapinania pasów bezpieczeństwa zarówno na przednich, jak i tylnych siedzeniach. Rozmawianie przez telefon komórkowy podczas prowadzenia samochodu jest zabronione. Maksymalny dopuszczalny poziom alkoholu we krwi wynosi 0,6 promila. Prawo jazdy (zarówno starego, jak i nowego wzoru) wydane przez polskie władze uprawnia do prowadzenia pojazdu w Grecji i zachowuje ważność do daty określonej w dokumencie.

PODRÓŻOWANIE PO KRAJU. Turyści, którzy zamierzają nurkować, powinni uzyskać zezwolenie w urzędzie portowym właściwym dla miejsca pobytu w Grecji. Zezwolenie określa rejon, w którym dozwolone jest nurkowanie. Należy bezwzględnie przestrzegać obowiązku uzyskiwania zezwolenia i nurkować jedynie w wyznaczonym rejonie – w przeciwnym razie narażamy się na sankcje karne. Niedozwolone jest także wydobywanie z dna morskiego jakichkolwiek przedmiotów (prawo o ochronie zabytków przewiduje dotkliwe kary). W większości klasztorów od zwiedzających wymaga się skromnego ubioru, zwłaszcza długiej spódnicy lub spodni. Nie jest tolerowany strój plażowy. Zainteresowani zwiedzaniem Republiki Mnichów na Świętej Górze Atos winni wcześniej skontaktować się z Biurem Pielgrzymstwa (Office for Pilgrims to Mount Athos), tel. (0030) 2310 833733, faks (0030) 2310 861811, aby załatwić niezbędne formalności związane z wjazdem na terytorium Republiki Mnichów i uzgodnić termin wizyty.

Warto wiedzieć

• Urzędy pracują przeważnie w godz. 8.00–14.00 od poniedziałku do piątku (dotyczy to także banków).
• Sklepy są zazwyczaj czynne do godz. 19.00 lub 20.00 (z przerwą w ciągu dnia) we wtorki, czwartki i piątki. W poniedziałki, środy i soboty handel kończy się w porze sjesty.

• W większości miast i ośrodków turystycznych w Grecji znajdują się biura Narodowej Organizacji Turystycznej (EOT), gdzie udostępniane są bezpłatne informatory turystyczne, mapy, rozkłady jazdy pociągów, autobusów, promów. Główne biuro EOT znajduje się w Atenach przy pl. Amerikis 2B, tel. (00 30) 210 327130

Polskie placówki

Ambasada RP w Atenach
Chryssanthemon 22, 154-52 Paleo Psychico
Ateny, Grecja
Tel.: (00-30210) 679 77 00
Fax: (00-30210) 697 97 11
E-mail: ateny.amb.sekretariat@msz.gov.pl

Wydział Konsularny
Kamelion 21, 154-52 Paleo Psychico
Ateny, Grecja
Tel.: (00-30210) 679 77 35, 679 77 37
Faks: (00-30210) 679 77 22

Konsulat RP w Heraklionie
Konsul Honorowy, Stelios Golemis (jęz.: grecki, angielski)
39 Odos 1821 str., 712-07 Heraklion, Grecja
tel./fax: (00-302-810) 221-786
e-mail: her_goldair@her.forthnet.gr

Konsulat RP w Patrze
Konsul Honorowy, Alexander Panagopulos (jęz.: grecki, angielski)
12 Othonos Amalias str., 262-23 Patra, Grecja
tel.: (00302610) 634-019
fax: (00302610) 634-080
e-mail: konsulatplpatra@ferrycenter.gr

Konsulat RP w Pireusie
Konsul Honorowy, Michail D. Kokkinis (jęz.: grecki, angielski)
59 Akti Miaouli str., 185 36 Pireus, Grecja
tel.: (00-302-10) 429-23-44
e-mail: snp@goldendestiny.gr

Konsulat RP w Salonikach
Konsul Honorowy, Minos X. Kiriakou (jęz.: grecki, angielski)
78 Tsimiski str., 546-22 Thessaloniki, Grecja
tel.: (00-30-23-10) 288-205
fax: (00-30-23-10) 234-153
e-mail: prx1@otenet.gr, antena@compulink.gr